دوشنبه 2 مرداد 1396   21:10:10
 

مدیریت موثر مخازن با استفاده از منابع فنی و مالی جدید

فرآیند مدیریت مخزن از ابتدای حفر اولین چاه اکتشافی و پس از تشخیص اقتصادی بودن تولید، آغاز می‌شود و می‌بایست تا پایان عمر مخزن به صورت موثر و همگام با تغییرات عملکردی مخزن و چاه ها ادامه یابد.


در مدت زمان تولید مخزن نقاط عطفی وجود دارند که لازم است با کسب به موقع اطلاعات، ضمن پیش بینی دقیق تر عملکرد مخزن، برنامه‌ریزی جهت توسعه‌ی بهینه و استفاده از آخرین تجربیات و فن آوری روز انجام پذیرد. تاخیر در کسب اطلاعات و عدم استفاده موثر از فن‌آوری‌های جدید جهت انجام آزمایشات، ارزیابی و تولید از مخزن، منجر به کاهش ضریب بازیافت نفت و گاز مخزن و سودآوری خواهد شد که بعضاً غیر قابل جبران است. در این راستا حتی در صورت کسب به موقع اطلاعات و تحلیل به هنگام آنها، عدم دسترسی به جدیدترین فن‌آوری‌های ازدیاد برداشت مخزن، منجر به کاهش ذخائر و ضریب بازیافت نفت وگاز می شود. این نقصان در میادین مشترک خسارت‌های غیر قابل جبرانی را موجب می شود زیرا به دلیل استفاده کشورهای همسایه از فن‌آوری‌های پیشرفته و توسعه/تخلیه سریع تر مخزن، بخشی از ذخایر به آن سمت مهاجرت کرده و افت فشار ناشی از آن، میزان نفت و گاز قابل استحصال توسط کشور را کاهش می‌دهد.    
در حال حاضر باتوجه به تحریم‌های ظالمانه تحمیل شده به جمهوری اسلامی ایران طی سال های اخیر، برخی محدودیت‌های فنی و مالی باعث شد صنعت نفت کشور از جایگاه واقعی خود در استفاده از فن‌آوری‌های جدید جهت مدیریت و توسعه مخزن و انجام سرمایه‌گذاری‌های به موقع جهت کسب اطلاعات و به روزرسانی تأسیسات فاصله بگیرد و توان رقابت با شرکت‌های خارجی را نداشته باشد.
لذا ضرورت‌های موجود فنی و برنامه‌های پنج‌ساله توسعه کشور(تکلیف افزایش ضریب بازیافت مخازن) و واقعیت‌های عملکردی میادین، ایجاب می‌نماید در اسرع وقت زمینه استفاده از فن‌آوری‌های روز دنیا و جذب منابع مالی جهت توسعه و مدیریت بهینه مخزن در تعامل با شرکت‌های دارنده ابزار و امکانات جهت نیل به موارد ذیل فراهم شود:
• به روزآوری موثر و به موقع اطلاعات مخزنی
در حال حاضر اخذ به موقع بخشی از اطلاعات لازم جهت انجام فرایندهای ارزیابی ذخائر میادین با تاخیر و بعضا با کیفیت پائین تر صورت می پذیرد.به عنوان مثال برداشت لرزه نگاری دو و سه بعدی درزمینه های اکتشافی و توسعه ای قبل از انجام مراحل توسعه و در طول تولید میدان نقش بسزایی در مدیریت بهینه مخزن داشته که تامین به موقع هزینه های عملیات و قرار نگرفتن در اولویت اجرا معمولاً انجام نشده و یا به موقع اجرا نمی شود. این موضوع باعث ایجاد هزینه ها و خسارت های بعضاً غیر قابل بازگشت شده که در صورت تامین منابع و اجرای به موقع پروژه های توسعه ای و اکتشافی میادین این چالش در زمینه تولید بهینه مخزن مرتفع می شود.
ازدیادبرداشت و تعیین روش استحصال پیشرفته (EOR) به پیش نیازهای مطالعاتی و آزمایشگاهی پیچیده محتاج است که در زمینه انجام برخی آزمایشات توان شرکت های داخلی محدود بوده و طی سال های اخیر شرکتهایی در این زمینه خدمات ارائه می دهند که این شرکت ها نیز با استفاده از همکاری شرکت های خارجی و محدودیت های خاص مالی و فنی اقدام به این خدمات کرده اند ولذا میزان و کیفیت خدمات به هیچ عنوان جوابگوی فعالیت های حال حاضر تولید میادین نیست. لذا هر گونه مطالعه جدید بدون استفاده از شفاف کردن اطلاعات مهم مخزن نه تنها عدم قطعیت ها را کاهش نداده بلکه ممکن است با برخی ساده سازی ها و مفروضات توسعه و تولید بهینه از مخزن را دچار مشکل کند.
• استفاده از جدیدترین فن‌آوری‌های موجود با هدف افزایش میزان ضریب بازیافت مخازن
با توجه به روند افت تولید میادین تولیدی و ورود به نیمه دوم عمر بخش عمده میادین بزرگ چالش های نگهداشت و افزایش تولید در تشخیص، ارزیابی و اجرای موثر روش های چاه محور مانند روش های فراز آوری مصنوعی، لایه شکافی و روش های مخزن محور مانند تزریق امتزاجی گاز و ازدیاد برداشت مخازن نفت سنگین/ فوق سنگین دو چندان می شود. لازمه انجام این روش ها جدای از پیش نیازهای مطالعاتی و آزمایشگاهی نیاز به توان مالی و مجموعه ای از فن آوری های پیچیده است که فن آوری به روز آن در اختیار یک یا چند شرکت خاص بین اللملی است.
• انتقال فن‌آوری به داخل کشور در راستای اقتصاد مقاومتی 
رویه اجرای پروژه های بزرگ مخزنی از لحاظ مباحث مدیریتی، فنی و انتقال فن آوری تنها با مشارکت شرکت های توانمند بین المللی و ایجاد فضای رقابتی سالم در کشور امکانپذیر است. هم اکنون در زمینه مطالعات آکادمیک و همچنین در روند اجرا و پایش پروژهای نفت و گاز، نوآوری و ایجاد فن آوری نوین آنگونه که شایسته قدمت بالای صنعت نفت است خلق نشده و درصورت ایجاد با محدودیت های اجرایی فراوان مواجه است.  
تسریع و تسهیل در فرایند انتقال تکنولوژی تنها با مشارکت موثر و هم افزایی شرکت های توانمند خدماتی و عملیاتی نفت و گاز امکان پذیر است. فرایند انتقال فن آوری مزایای مهمی برای کشور به ارمغان می آورد که می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
- ایجاد فضای رقابتی و پویایی اقتصادی در شرکت های داخلی و کاهش هزینه های تامین، ساخت و نصب تجهیزات سطح الارضی و تحت الارضی
- چابک سازی شرکت نفت در فرایند تولید و پرورش افراد خبره در مدیریت پروژه های کلان نفت و گاز
- تسریع در توسعه و برداشت حد‌اکثری از میادین مشترک
- حفظ سهم تولید نفت کشور در بازارهای جهانی در سالیان آتی
- تامین، ساخت تجهیزات و خدمات مورد نیاز در مطالعه میدان، حفاری و تکمیل چاه ها، تاسیسات سطح الارض و.... بر اساس آخرین استانداردهای جهانی.
 
علیرضا جهانخواه؛ رئیس عملیات مهندسی مخازن شرکت نفت مناطق مرکزی ایران
 
 



کلمات کليدي
 
امتیاز دهی
 
 

بیشتر
نسخه قابل چاپ
 

اخبار مرتبط
 
تعداد بازديد اين صفحه: 3056
  مقاله   گزارش   گفت‌وگو   یادداشت
 


 

خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (niocguest)


مجری سایت : شرکت سیگما