دوشنبه 8 خرداد 1396   04:40:38
 

نفت و گاز شرق، رکن پایدار تولید گاز شمال و شمال شرق کشور

شرکت نفت و گاز شرق به عنوان یکی از شرکت های زیر مجموعه شرکت نفت مناطق مرکزی با تولید گاز و مایعات گازی از مــیدان های خانگیـــران (مخازن مزدوران، شوریجه بی وشوریجه دی ) و میدان مشترک مرزی گنبدلی در سرخس وظیفه تامین گاز مورد نیاز استان های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی، گلستان و استان مازندران (پس از تامین خوراک پتروشیمی خراسان و سوخت نیروگاه نکا) و بخشی از استان سمنان را برعهده دارد که با تامین گاز مصرفی این استان ها سهم بسزایی را در راستای شکوفایی اقتصاد کشور در بخش انرژی ایفا می کند.


مدیرعامل شرکت نفت و گاز شرق می گوید: طبق روال همیشه اولویت اصلی این شرکت تولید به ویژه در فصول سرد سال است زیرا منطقه عملیاتی نفت و گاز شرق جز مناطق سردسیر کشور محسوب می شود از این رو برنامه ریزی باید به گونه ای باشد که پیش از رسیدن به فصل سرد سال، تمام برنامه های تعمیراتی، تعمیرات اساسی و فعالیت های پیشگیرانه انجام شود تا در مقاطع حساس بتوان از مزایایی تولید و استمرار آن بهره برد.

محمد مام بیگی ادامه می دهد: سال هاست که شرکت نفت و گاز شرق با برنامه ریزی های حساب شده در بخش مدیریت فنی تعمیرات و خدمات فنی چاه ها تلاش کرده که بتواند تولید تکلیفی خود را تحقق ببخشد و تا امروز در این زمینه مشکلی به وجود نیامده است.
هم اکنون بیش از نیمی از عمر مخازن فعال موجود در محدوده منطقه عملیاتی شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق گذشته و مدیریت این شرکت همواره در تلاش است تا با برنامه ریزی اصولی به داشتن انرژی پایدار در منطقه کمک کند.
مام بیگی در این باره می گوید: این شرکت برای استمرار تولید از میدان های مشترک و مخازنی که هنوز به صورت اکتشافی و توصیفی باقی مانده برنامه دارد که انتظار می رود با این برنامه ریزی عملیاتی بتوان در سال های آتی میدان های جدیدی را به سیستم تولید اضافه کرد.
نفت و گاز شرق دارنده 8 درصد ذخایر گازی کشور
به گفته مام بیگی، ذخایر گازی قابل استحصال مخازن شرکت نفت و گاز شرق بیش از 674 میلیارد مترمکعب است که نزدیک به دو درصد ذخایر گازی کشور و ١4 درصد ذخایر گازی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران را شامل می شود و تاکنون 334 میلیارد مترمکعب از این ذخایر برداشت شده و نزدیک به 340 میلیارد مترمکعب دیگر نیز برای برداشت در دهه های آینده باقیمانده است.
همچنین با توجه به پروژه های توسعه ای مختلف نظیر افزایش تولید گاز ترش خانگیران و ذخیره سازی گاز شوریجه و شناسایی میدان های مختلف از جمله توس و عطار، آینده روشنی برای این شرکت ترسیم شده است.
مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق می گوید: در سال جاری برنامه توسعه میدان های جدید در دستور کار داریم. یکی از این میدان ها میدان توس است که امیدواریم هر چه زودتر به بهره برداری برسد. این میدان پتاسیل گاز ترش دارد.
مام بیگی در مورد توسعه میدان توس می گوید: آستان قدس رضوی با توجه به تفاهمنامه ای که با شرکت نفت مناطق مرکزی امضا کرده است، تهیه طراحی تفصیلی و توسعه ای این میدان را انجام داده و هم اکنون به منظور بررسی به کمیته مخازن ارجاع داده شده است. به اعتقاد بنده در صورتی که شرکت نفت مناطق مرکزی بتواند اعتبارات لازم را جذب کند، توانایی توسعه این میدان را با استفاده از توان داخل شرکت دارد.
نقش بی بدیل خانگیران در تامین گاز مناطق شمال و شمال شرق کشور
مخازن گازی خانگیران که در منطقه خانگیران و در 25 کیلومتری شمال غربی شهر مرزی سرخس واقع شده است دارای 3 مخزن گازی مجزا (مخازن مزدوران، شوریجه بی وشوریجه دی) در ساختارهــای طاقدیسی است که بر روی هـم قرار گرفته انــد. بالاترین لایه گازی این مخزن، مخزن شوریجه است که به پنج لایه (E,D,C,B,A) تقسیم بندی می شود و در حال حاضر از این پنج لایه تنها لایه های D,B حاوی گاز شیرین است.
مام بیگی در مورد شرایط خاص گاز در منطقه عملیاتی خانگیران به عنوان خطرناکترین گاز ترش صنعت نفت می گوید: گاز ترش منطقه خانگیران با H2S بیش از ٣٦ هزار پی پی ام از جمله خطرناکترین گازهای ترش صنعت نفت در ایران و جهان به شمار می رود که با فشار اولیه پنج هزار و ٤٠٠ پام در سر چاه، دارای طراحی ویژه تاسیسات از نظر حفاظت ایمنی و عملیاتی است.
 وی همچنین درباره شرایط سخت آب و هوایی منطقه عملیاتی خانگیران می گوید: شرایط جغرافیایی این منطقه به گونه ای است که در تابستان دمای هوا تا ٥٠ درجه سانتیگراد بالای صفر و در زمستان تا ٢٥ درجه سانتیگراد زیر صفر در تغییر است؛ همچنین نبود پوشش گیاهی مناسب، خشکسالی اخیر و حرکت شن های روان بر اثر وزش بادهای شدید موسمی از دیگر مشکلات محیطی این منطقه است.
مخزن شوریجه B در سال 1347 کشف و بهره برداری از آن از سال 1353 با هدف گاز رسانی به شهر مشهد آغاز شد. هم اکنون از پنج چاه این مخزن روزانه تا 1.5 میلیون متـر مکعب گاز تولید می شود که پس از تفکیک مایعات گازی در تفکیک گرهــای سرچـاهــی، گاز حاصله به کارخانه نمزدائـی قدیمــی شرکت گـاز (جمالی نیا) تحویل می شود. ذخیره گاز قابل استحصال این مخزن 25.3 میلیارد مترمکعب برآورد شده است که قریب 57 درصد آن تا پایان سال 94 برداشت شده است.
مخزن شوریجه D نیز در سال 1366 کشف و از همان سال بهره برداری از آن آغاز شد. گاز این مخزن نیز مانند مخزن شوریجه B فاقد هیدروژن سولفــوره بوده و شیرین تلقــی می شود اما به علت دارا بودن قدری ناخالصی گاز کربنیک تا حدودی خورنده خطوط لوله و تأسیسات است از این رو به منظور کنترل خوردگی از تزریق مواد ضد خورندگی به چاه ها استفــاده می شود.
طرح ذخیره سازی گاز طبیعی پشتوانه تامین گاز استان های شمالی کشور است
مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق با بیان اینکه طرح ذخیره سازی گاز طبیعی شوریجه D پس از تکمیل مطالعات اولیه امکان سنجی ذخیره سازی گاز در این مخزن در سال ۱۳۸۹ آغاز شده است، اظهار کرد: در این طرح به عنوان پشتوانه تامین گاز استان های شمالی کشور، عملیات ذخیره سازی گاز در هشت ماه گرم سال انجام می گیرد و در ماه های سرد از آن برداشت می شود. با بهره برداری از مخزن ذخیره سازی شوریجه، ایران از نظر توان ذخیره سازی گاز در رتبه اول خاورمیانه و رتبه پنجم جهان قرار می گیرد.
مام بیگی همچنین به میزان تزریق گاز طبیعی به مخزن شوریجه در پنج ماه امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل اشاره می کند و می گوید: در پنج ماه پارسال ٧٢٢ میلیون مترمکعب گاز به مخزن تزریق شده که این آمار در مدت مشابه امسال به بیش از یک میلیارد مترمکعب رسیده است.
وی در مورد فرآیند تزریق گاز به میدان شوریجه دی می گوید: اگر بتوانیم طبق برنامه عملیاتی روزانه 10 میلیون متر مکعب گاز در روز در هشت ماه ابتدای سال به این مخزن تزریق کنیم احتمالا در سال 1399 موفق به برداشت روزانه 20 میلیون متر مکعبی گاز از این مخزن در فصول سرد سال می شویم.
در سال جاری تقریبا 70 درصد برنامه تزریق گاز به مخزن شوریجه عملیاتی شده و انتظار می رود بتوانیم در سال جاری در اوج مصرف روزانه 14 میلیون متر مکعب از این مخزن برداشت کرد.
مخزن مزدوران هم در سال 1347 کشف شد و پس از حفر چاه های بیشتر و طراحــی و ساخـت تأسیســات تولید و پالایشگــاه گاز ترش شهیــد هاشمـــی نـژاد، بهره بـرداری از آن از زمستـان 1362 آغاز شد. گـاز پرفشار مخـزن مزدوران گــاز تــرش است که با دارا بودن 3.5 درصد سولفوره و 6.5 درصد گاز کربنیک گازی بسیار خورنــده برای چاه هــا و تاسیسات و خطوط لولــه بوده و با توجــه به سمـی بودن حـاد گازهیدروژن - سولفوره آزاد شدن آن در محیط نیز برای انسان و محیط زیست بسیار خطرناک است.
رعایت الزامات ایمنی و ضد خوردگی در تاسیسات نفت و گاز شرق
با توجه به مراتب فوق، حداکثر دقت، انضباط، هوشیاری و علم در بهره برداری از این مخزن و مخازن مشابـه امری الزامی است که خوشبختانـه در بهره برداری از این مخـزن در 22 سـال گذشته هیچ آسیب و یا تلفات انسانی به وجود نیامــده و خطوط لوله و تأسیسات نیز با وجود نزدیک شدن به عمـر طراحی خود از نظـر خوردگی داخلی و خارجی در وضعیتی بهتر از نیمه عمر قرار دارند.
مام بیگی، دقت و رعایت استانداردهای بین المللی انتخاب و مصرف کالای مصرفی در تکمیل چاه های گاز ترش و ساخت تأسیسات و خطوط لوله در تماس با گــــاز ترش و رعــایت کامــــل استانداردهـــای جوشکـاری، تنش زدایی و آزمایش فشــار در نصب، تعمیــر و یا تعویض، دقت در انتخاب مواد ضد خورندگی و استفاده صحیح و بدون وقفه از آن ها در تزریق منقطع به داخل چاه ها و تزریق مداوم در سرچاه ها به سیستم تولید، تهیه شناسنامه برای کلیه خطوط و تأسیسات و انتخاب نقاط متعدٌد برای ضخامت سنجی دوره ای و نصب، تعویض به موقع کوپن های پایش خوردگی و انجام اقدامات اصلاحی در اسرع وقت، پایش مقدار آب سازند تولیدی از چاه ها و کنترل نمک در تاسیسات تولید و انتقال گاز و در مرکز اندازه گیری و پایش مداوم سیستم های حفاظت کاتدیک زا از عوامل موثر در جلوگیری از خوردگی تاسیسات و خطوط لوله مخازن گازی شده است.
وی بدون نقص نگهداشتن شیر آلات و سیستم های ایمنی چاه ها و تأسیسات، آموزش مداوم پرسنل و نظارت دقیق بر عملکرد ایمن کلیه پرسنل عملیاتی و تعمیراتی در تمام سطوح سرپرستی و بازدید و بازرسی مداوم و انجام تعمیرات پیشگیرانه به موقع را از دیگر موارد موثر در پیشگیری از خوردگی تاسیسات برشمرد.
میدان گازی گنبدلی که در فاصله 25 کیلومتری جنوب غربی شهرستان سرخس و در نزدیکی مرز ترکمنستــان واقع شده است در سال 1365 مورد بهره برداری قرار گرفت. از مجموع 9 حلقه چاه حفاری شـده در این مخزن، هم اکنون از 3 حلقه چاه در بهترین شرایط روزانه 1.1 میلیون متر مکعب بهره برداری می شود. گفتنی است که تا پایان سال 1384 تقریبا حدود 91 درصد گاز این میدان تولید شده و در حال حاضر با توجـه به مرزی و مشترک بودن مخزن، تولید از آن بدون وقفــه و با توپکرانی عملیاتی انجـام می شود. گــاز این مخــزن از نوع شیــرین است و فقط مقداری کمتــر از 1 درصــد گاز کربنیک دارد.
سهم 7 درصدی نفت و گاز شرق در تولید گاز کشور
مدیرعامل شرکت نفت و گاز شرق سهم این شرکت در تولید گاز کشور را 7 درصد اعلام کرد و گفت: این میزان گاز در سخت ترین شرایط عملیاتی تولید می شود زیرا گاز این منطقه H2S بسیار بالایی دارد و در دنیا کمتر مخزنی است که با این شرایط تولیدی باشد. در راستای پیشگیری از خوردگی همه ساله از اردیبهشت ماه تا پایان شهریور، تمام تاسیسات، چاه ها و مراکز جمع آوری در طول سال مورد پایش قرار می گیرد و نقاط ضعیف شناسایی و تعمیر می شود.
مام بیگی همچنین متوسط تولید سالانه از میدان های مزدوران، شوریجه بی و دی و مخزن گنبدلی را مجموعا یک تا یک و نیم میلیارد متر مکعب اعلام می کند.
در پایان باید یادآور شد که شرکت بهره برداری نفت و گاز شرق انجام ماموریت ها و اجرای قراردادهایی در زمینه راهبری عملیات تولید، فرآورش و انتقال نفت و گاز و نظیر آن، نگهداری، بهینه سازی و تعمیر کلیه تاسیسات سطح الارضی اصلی و جنبی (واحدهای بهره برداری، خطوط لوله، ایستگاه های تقویت فشار، تاسیسات سرچاهی، تاسیسات برق مخابرات، آب، جاده ها و نظایر آن)، انجام اصلاحات لازم در کلیه تاسیسات سطح الارضی (تعمیر چاه ها، اصلاح و توسعه تاسیسات اصلی و جنبی)، حفرچاه های جدید در میادین درحال تولید با هماهنگی شرکت اصلی و اجرای طرح های توسعه میادین و اجرای پروژه های سطح الارضی و تحت الارضی سرمایه ای با موافقت و ابلاغ شرکت نفت مرکزی را بر عهده دارد و به منظور تحقق آنها برنامه ریزی عملیاتی سالانه را در دستور کار دارد.

فروغ گشتاسبی



کلمات کليدي
نفت و گاز شرق، محمد مام بیگی، فروغ گشتاسبی، منطقه گازی خانگیران
 
امتیاز دهی
 
 

بیشتر
نسخه قابل چاپ
 

اخبار مرتبط
افزایش ضریب بازیافت میدان های هیدروکربوری یک الزام است
  • 1395/12/3 سه شنبه معاون مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در امور مهندسی و توسعه: افزایش ضریب بازیافت میدان های هیدروکربوری یک الزام است
    سال 1380 با حضور مهندس بیژن نامدار زنگنه در وزارت نفت، غلامرضا منوچهری همراه وی به حوزه نفت آمد و در شرکت های مهمی همچون پتروپارس مشغول به کار شد. وی را می توان در زمره مدیران صاحب نام توسعه‌ای نامید و باید افزود که بخش اصلی فعالیت‌های وی در میدان گازی فوق عظیم پارس جنوبی است. وی در فاصله سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۰ معاونت وزیر نیرو در امور آب و فاضلاب را بر عهده داشت. منوچهری از سال 1380 تا ۱۳۸۹ برای مدت 9 سال، مدیرعامل شرکت پتروپارس بود. همچنین در فاصله سال‌های ۸۰ تا ۸۹ مدیر پروژه فازهای ۶، ۷ و ۸ پارس جنوبی و عضو هیئت مدیره شرکت پتروپارس بود. در سال‌های ۸۹ تا ۹۰ مشاور ارشد مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران و در فاصله سال های 90 تا 91 مدیرعامل گروه صنعتی سدید بود.
اعلام آمادگی نروژی ها برای حفاری مخازن پرفشار و چاه های عمیق در ایران/ AGR  دانش فنی مهندسی نفت خود را به مهندسان ایرانی منتقل می کند
ارجحیت حفظ منافع جمعی در اوپک
  • 1395/9/21 يكشنبه درسی که تولید کنندگان نفت از تاریخ گرفتند ارجحیت حفظ منافع جمعی در اوپک
    56 سال پیش درست در روز 12سپتامبر ۱۹۶۰ کشورهای صادر کننده نفت با هدف محافظت از منافع خود اقدام به تاسیس سازمان واحدی به نام اوپک کردند. هدف اصلی این سازمان هماهنگی و یکپارچه سازی سیاست‌های نفت کشورهای عضو و تعیین بهترین راه برای تامین منافع جمعی یا فردی آنها، طراحی شیوه‌هایی برای تضمین ثبات قیمت نفت در بازار نفت بین‌المللی به منظور از بین بردن نوسانات مضر و غیر ضروری، عنایت و توجه ویژه به کشورهای تولید کننده نفت و توجه خاص به ضرورت فراهم کردن درآمد ثابت برای کشورهای تولید کننده نفت، تامین نفت کشورهای مصرف کننده به صورت کارآمد، مقرون به صرفه و همیشگی و بازده مناسب و منصفانه برای آنهایی که در صنعت نفت سرمایه گذاری می‌کنند بود و هنوز هم هست.
 
تعداد بازديد اين صفحه: 2148
  مقاله   گزارش   گفت‌وگو   یادداشت
 


 

خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (niocguest)


مجری سایت : شرکت سیگما