11:011397/11/16
نگاهي به مهمترين دستاوردهاي شركت ملي نفت ايران پس از انقلاب/ 3
ميراث نفت در 40 سالگي انقلاب/ اولويت‎بخشي به پژوهش، ارتقاء فناوري ملي و توسعه منابع انساني

شركت ملي نفت ايران پس از انقلاب اسلامي سیاست های خاصی را در راستای ارتقای پژوهش، فناوري و آموزش منابع انساني متخصص در صنایع نفت و گاز داشته است و با پیروی از این سیاست ها توانسته به دستاوردهاي قابل توجهي در حوزه خوداتكايي و بومي سازي طراحي، ساخت و نصب تجهيزات در صنایع نفت و گاز دست یابد.


با احساس نياز به خودكفايي در ساخت داخل تجهيزات و دستيابي به دانش فني اكتشاف، استخراج و پالايش نفت و گاز، در دهه هفتاد، روند سازماندهی و نظم دهی و قانون‌گذاری در حوزه ساخت داخل به انجام رسیده و در دهه هشتاد سیاستهای حمایتی وزارت نفت باعث شد تا فرآيند ساخت داخل به جهش قابل قبولي در صنعت نفت منتهي شود. در اين دوره نزديك به يكصد هزار قطعه از نيازمندي هاي اين صنعت عظيم به روش هاي مختلف از جمله مهندسي معكوس، مونتاژ و ... ساخت داخل شد و سازندگان شروع به گسترش تحقیق و توسعه و انجام فعالیت های پژوهشی كردند.

در شروع دهه 90، صنعت نفت از ساخت قطعه به روش مهندسی معکوس عبور كرده و ضرورت محوریت پژوهش و فناوری و استفاده از روش های نوین توسعه فناوری احساس شد. بر همين مبنا وزارت نفت تلاش كرد تا روش های نوین و مقبول نظیر بکارگیری آمادگی سطوح فناوری (TRL) و روش اندازه گیری آمادگی ساخت (MRL) را در سطح اين صنعت معظم نهادینه كند.

همچنين زمينه ايجاد شوراي عالي توسعه توان ساخت داخل در راستای ايفاي نقش سیاستگذار و یکپارچه ساز فراهم شد. در همين حال، اعمال دور نخست تحريم‌هاي ظالمانه غرب باعث شد تا ساخت داخل كالاها و تجهيزات مورد نياز صنعت نفت در دستور كار شوراي عالي امنيت ملي قرار گيرد. در اجراي مصوبات كميته ويژه توليد داخلي اقلام راهبردي و تحريمي شوراي عالي امنيت ملي، كارگروه اقلام راهبردي وزارت نفت با عضويت 56 نفر از نمايندگان شركت هاي اصلي و فرعي وزارت نفت تشكيل و پس از تدوين آئين نامه نحوه تشكيل و شرح وظايف كارگروه تخصصي توليد داخل اقلام راهبردي وزارت نفت، نسبت به استخراج فهرست اقلام راهبردي و كالاهاي اولويت دار (حسب اعلام نياز شركت‌هاي نفت، گاز، پالايش و پخش و پتروشيمي) اقدام كرد.

اين فهرست توسط كارگروه فوق به 21 دسته كالاهاي اولويت دار ساخت داخل دانش بنيان وزارت نفت و نهايتاً به 10 گروه كالاهاي راهبردي تقسيم مي شد كه در اين راستا تاكنون بيش از 50 قرارداد براي 5 گروه از تجهيزات و کالاها منعقد شده است. همچنین به منظور دستيابي به اهداف وزارت نفت در رابطه با تجاري‌سازي فناوري و توليد محصولات فناورانه در داخل كشور بخصوص در زمینه ساخت ده گروه کالاهای راهبردی مورد نظر وزارت نفت، تشويق و ترغيب شركت‌ها به مصرف تجهيزاتي كه با فناوري‌هاي بومي به توليد تجاري مي‌رسند، "دستورالعمل حمايت از تجاري‌سازي فناوري‌هاي مورد نياز صنعت نفت" که شامل شرایط خرید تضمینی محصول فناورانه و ارايه تسهیلات به شرکت های سازنده است، به اجرا درآمده است.

در ادامه سیاست های راهبردی وزارت نفت برای انتقال و ارتقای فناوری ملی در حوزه عملیات بالادستی نفت و توانمندسازی شرکت‌های ایرانی، راه اندازی شرکت های اكتشاف و توليد (E&P) برای نخستین بار در تاریخ صنعت نفت کشور مورد تاکید قرار گرفت که پس از بررسي‌هاي انجام‌شده در نهایت يازده شركت ايراني مستعد براي فعاليت در قالب اين شركت‌ها تاييد صلاحيت شدند. تاييد صلاحيت این شرکت ها كه امكان حضور در مناقصه‌های توسعه میادین نفت و گاز داخلي و مشارکت با شرکت های معتبر بین المللی را خواهند داشت با هدف توانمند شدن آن ها در حوزه رقابت پذیری و حضور در توسعه میادین نفت و گاز سایر کشورهای منطقه و جهان صورت گرفته است.

در ادامه اقدامات ضربتي صنعت نفت در توسعه فناوري، قرارداد انتقال و توسعه فناوری بخش بالادست شامل بهبود تولید و ازدیاد برداشت (EOR/IOR) در 20 میدان نفتی و گازی كشور شامل13 میدان خشکی و 7 میدان دریایی با 9 دانشگاه و مرکز تحقیقاتی منتخب کشور منعقد شد كه در این پروژه برای نخستین بار، هر دانشگاه بصورت کاملا واقعی و در تعامل با صنعت، روی یک یا چند میدان با مشارکت شرکت ها و یا دانشگاه های برتر بین المللی متمرکز بوده و فعالیت خواهد کرد.

تمركز بر توسعه فعاليت هاي موسسات پژوهشي

در ادامه اقدام های وزارت و شركت ملي نفت ايران در مسير ارتقاي پژوهش و فناوري، مؤسسه مطالعات بين‌المللي انرژي وابسته به وزارت نفت، در سال 1370 به منظور پاسخگويي به نيازهاي مطالعاتي و پژوهشي در زمينه اقتصاد انرژي به ويژه نفت و گاز تأسيس شد تا از اين رهگذر در خدمت سياست‌گذاران و برنامه‌ريزان كشور قرار گيرد. اين مؤسسه در سال 1375 موفق به كسب مجوز از شوراي گسترش وزارت علوم، تحقيقات و فناوري براي فعاليت‌هاي پژوهشي و آموزشي در سطح تحصيلات تكميلي شد و در زمره پژوهشكده‌هاي علمي كشور قرار گرفت. موسسه مطالعات بين‌المللي انرژي تنها در ده ساله اخير بيش از 430 پروژه مطالعاتي و تحقيقاتي را به اتمام رسانده است.

در همين حال مركز پژوهش هاي ازدياد برداشت از مخازن نفت و گاز از اوايل سال 1383 با اخذ مجوز از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به پژوهشكده ازدياد برداشت از مخازن نفت و گاز ارتقا يافت. در اين مركز تنها در ده ساله اخير بيش از 30  پروژه‌ پژوهشي خاتمه يافته است. از ديگر دستاوردهاي شركت ملي نفت ايران در اين حوزه مي توان به عملكرد پژوهشگاه صنعت نفت اشاره كرد كه در ده ساله گذشته موفق به ثبت 110 اختراع بین المللی و 46 دانش فنی بین‌المللی شده است.

تمركز بر تربيت نيروي متخصص در صنعت نفت

وزارت نفت به منظور تربيت نيروي‌انساني مورد نياز کشور در رشته‌هاي بالادستي، در اوایل دهه 1380 نسبت به ايجاد دانشكده هاي مهندسي نفت در دانشگاه هاي تراز اول داخل كشور اقدام كرد. از جمله دانشكده هاي راه اندازي شده با حمايت مالي وزارت نفت مي‌توان به انستيتو نفت در دانشكده فني دانشگاه تهران، دانشكده مهندسي نفت در دانشگاه صنعتي اميركبير، تبديل دانشكده مهندسي شيمي دانشگاه صنعتي شريف به دانشكده مهندسي شيمي و نفت، تبديل دانشكده مهندسي دانشگاه شيراز به دانشكده مهندسي شيمي، نفت و گاز و ايجاد دانشكده گاز و پتروشيمي در دانشگاه خليج فارس اشاره كرد.

ادامه دارد...

22308/4




کلمات کليدي
عملکرد 40 ساله شرکت نفت، پژوهش، منابع انسانی، دهه فجر
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر
نسخه قابل چاپ
مقاله گزارش گفت و گو یادداشت


نظرات
متن
موارد زير اختياري مي باشد
نام
سن
پست الكترونيك
شهر
كشور
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
 


مقدار افزایش حقوق و دستمزد کارکنان رسمی و قراردادی وزارت نفت اعلام شد
پژوهش به خلق دانش و فناوری در مسیر تحقق اهداف تولیدی کمک می‎کند
شرایط سخت مانع استمرار تولید و خدمت‎رسانی نفت و گاز شرق نیست/ تامین داخل 85 درصدی قطعات مورد نیاز