صنعت گاز

پالايش گاز (Gas Refining)

گاز طبيعي از دو منبع گاز مستقل و گاز همراه (حاصل از تفكيك نفت خام) به دست ميآيد. گاز طبيعي حاصل از چاهها به طور معمول مخلوطي از گاز، يك يا دو فاز مايع و گاهي مقدار كمي مواد جامد است.
پالايش گاز شامل جداسازي، جذب و عريان سازي، تقطير، آبگيري، شيرين كردن و توليد گوگرداست.

گاز ترش (Sour Gas)

گاز طبيعي كه حاوي هيدروژن سولفيد (H2S) و دي اكسيدكربن باشد گاز ترش ناميده ميشود. بهدليل خاصيت اسيدي اين تركيبات، گاز طبيعي پيش از مصرف، تصفيه شده و هيدروژن سولفيد از آن جدا ميشود.

گاز ساختگي (Substitute Natural Gas)

گاز ساختگي (SNG) را ميتوان از گازسازي زغال سنگ يا مواد نفتي به دست آورد. ارزش گرمايي اين گاز به دليل آنكه بخش عمده آن را گاز متان تشكيل مي دهد، بسيار زياد است.

گاز سنتز (Synthesis Gas)

گاز سنتز (H2CO) گازي است بي بو، بيرنگ و سمّي كه در حضور هوا بدون شعله ميسوزد. از گازسنتز ميتوان به عنوان منبع هيدروژن براي توليد آمونياك، متانول و هيدروژن دهي در عمليات پالايش وحتي به عنوان سوخت استفاده كرد. گاز سنتز از گاز طبيعي، نفتا، مواد سنگين و زغال سنگ به دست مي آيد.

گاز شهري (Town Gas)

گاز شهري به گازي گفته ميشود كه از طريق خط لوله از يك مجتمع توليد گاز به مصرف كنندگان تحويل ميشود. گاز شهري يا از زغال سنگ و يا از نفت ا توليد و در مناطقي مصرف ميشود كه گاز طبيعي در دسترس نباشد. گاز شهري از سنتز زغال سنگ يا مواد نفتي توليد ميشود.
در ايران گازي كه از طريق خط لوله به مشتركين در شهرها عرضه ميشود، گاز طبيعي است و تركيب آن مشابه گاز شهري نيست.

گاز شيرين (Sweet Gas)

گازي كه هيدروژن سولفيد و دي اكسيدكربن آن گرفته شده باشد، گاز شيرين مي گويند.
جداسازي گاز طبيعي از هيدروژن سولفيد و دي اكسيدكربن به وسيله عمل جذب (Absorption)انجام ميگيرد.

گاز طبيعي فشرده (Compressed Natural Gas)

گاز طبيعي را ميتوان از طريق خط لوله و يا به صورت گاز طبيعي مايع شده (LNG) با نفتكش حمل كرد. اما از گاز طبيعي فشرده يا به اختصار CNG ميتوان در خودروهاي احتراقي به عنوان سوخت استفاده كرد. در خودرو، گاز طبيعي فشرده در مخزني در فشار برابر 220 اتمسفر ذخيره ميشود.
ازجمله مزاياي CNG ميتوان به بالابودن اكتان، تميز و پاك بودن، آلوده نكردن محيط زيست و نيزراحت روشن شدن موتور در هواي سرد اشاره كرد.
CNG در برابر مزاياي يادشده معايبي نيز دارد كه: كارايي حجمي پايين تر در مقايسه با بنزين، قدرت موتور كمتر (حدود 15 درصد) و ساييدگي نشيمن گاه شير از آن جمله است.
در ايران طرح گازسوزكردن خودروها با استفاده از گاز طبيعي فشرده يكي از برنامه هاي اساسي شركت ملي گاز است كه با جديت پيگيري ميشود.

مايعات گاز طبيعي (Natural Gas Liquids)

مايعات گاز طبيعي معمولاً همراه با توليد گاز طبيعي حاصل ميشود.
مايعات گاز طبيعي را نبايد با گاز طبيعي مايع و يا LNG اشتباه گرفت.
مايعات گاز طبيعي از اتان، گاز مايع (پروپان و بوتان)، بنزين طبيعي (Natural Gasoline) و ياكاندنسيت (Condensate) تشكيل ميشود.