قرارداد طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان با ژاپن امضا شد

با حضور مهندس زنگنه وزير نفت و «كازوماسا كوزاكا» رئيس كل آژانس منابع طبيعي و انرژي وزارت اقتصاد، تجارت و صنايع ژاپن و جمعي از مديران و مسئولان صنايع نفت دو كشور مديران عامل شركت ملي نفت ايران، شركت «اينپكس» ژاپن و «نيكو» قرارداد طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان را در تهران امضا كردند.
برپايه اين گزارش مهندس سيد مهدي ميرمعزي معاون وزير نفت و مديرعامل شركت ملي نفت ايران، «كاني هيكو ماتسو» رئيس شركت اينپكس ژاپن و سيدمجيد هدايت زاده مديرعامل شركت نيكو قرارداد طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان را امضا كردند.
به موجب اين قرارداد، طرح توسعه ميدان آزادگان در 2 فاز براي رسيدن به توليد 150 هزار بشكه درروز در فاز اول و 260 هزار بشكه در روز در فاز دوم به اجرا درمي آيد.
در اين قرارداد وظايف اصلي پيمانكار، توصيف ميدان، طراحي و مهندسي، حفاري 36 حلقه چاه توليدي در فاز اول و 39 حلقه چاه توليدي در فاز دوم، همچنين ساخت و نصب تاسيسات فراورش نفت وگاز، احداث خطوط لوله صادراتي نفت و گاز به طول 200 كيلومتر و انجام مطالعات بازيافت ثانويه و بررسي احتمال تزريق آب و گاز به ميدان است.
در اين قرارداد كه به صورت بيع متقابل اجرا مي شود، تاكيد شده است: چنانچه در هر يك از مراحل وپس از سه نوبت آزمايش توليد، سطح توليد واقعي كمتر از 7.96 درصد توليد باشد، پيمانكار جريمه خواهد شد.

هزينه هاي سرمايهاي اجراي اين طرح نيز كه تا قبل از تحويل به شركت ملي نفت ايران به عهده پيمانكار است، در فاز اول يك هزار و 26 ميليون دلار و در فاز دوم 900 تا 960 ميليون دلار تعيين شده است.
بر اساس اين قرارداد زمان بازپرداخت براي فاز اول پس از دستيابي به توليد كامل (150 هزار بشكه در روز) آغاز و در يك دوره 6.5 ساله به صورت اقساط سه ماهه انجام مي شود.
در فاز دوم نيز پس از دستيابي به توليد نهايي (260 هزار بشكه در روز) بازپرداخت در يك دوره شش ساله آغاز خواهد شد.
اين گزارش همچنين حاكي است: در اين قرارداد تصريح شده كه پيمانكار موظف است حداقل 51درصد هزينه هاي سرمايه اي طرح را به توان داخلي (كالا و خدمات ايراني) اختصاص دهد كه در اين صورت با تزريق حدود يك ميليارد دلار به صنايع كشور تحول چشمگيري ايجاد خواهد شد.
يك درصد ارزش قرارداد نيز به امر آموزش كاركنان و انتقال فناوري اختصاص يافته و پيمانكار موظف شده است با هماهنگي شركت ملي نفت ايران برنامه اي براي انتقال فناوري تهيه و اجرا كند.


امضاي قرارداد طرح توسعه ميدان آزادگان، گام نخست روابط نوين ايران و ژاپن

وزير نفت، امضاي قرارداد طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان را گامي نخست براي آغاز دوراني نوين درروابط ايران و ژاپن به ويژه در بخش انرژي خواند.
مهندس بيژن زنگنه كه در مراسم امضاي قرارداد طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان با شركت اينپكس ژاپن سخن مي گفت، امضاي اين قرارداد را گامي بلند و مؤثر در تقويت روابط دو كشور توصيف كرد.
متن كامل سخنان وزير نفت به اين شرح است.

براي اينجانب مايه خوشحالي بسيار است كه امروز شاهد امضاي قرارداد توسعه بخش مهمي ازميدان نفتي آزادگان بين طرف ژاپني و شركت نيكو با شركت ملي نفت ايران هستم و اطمينان دارم كه احساساتي مشابه نيز در تك تك كساني كه در طول قريب سه سال مذاكره براي تنظيم اين قرارداد درگير بوده اند، اعم از كاركنان و مديران شركت ملي نفت ايران و شركتهاي ژاپني و نيز مديران و كاركنان وزارتمتي ژاپن وجود دارد.
لازم ميدانم از حضور همه ميهمانان گرامي در اين مراسم تشكر كنم، به ويژه خير مقدم عرض مي كنم حضور عاليجناب آقاي كوساكا رئيس كل آژانس منابع طبيعي و انرژي وزارت اقتصاد، تجارت و صنايع ژاپن (متي)، عاليجناب آقاي كاوامورا سفير دولت ژاپن در تهران، جناب آقاي امين زاده معاون محترم وزير امور خارجه و جناب آقاي ماجدي سفير محترم جمهوري اسلامي ايران در ژاپن، مديران ارشدشركت ملي نفت ايران و نمايندگان رسانه هاي گروهي.
چهار سال قبل در آبان ماه 1379 (نوامبر سال 2000 ميلادي) هنگامي كه در جريان سفر تاريخي جناب آقاي خاتمي رئيس محترم جمهوري اسلامي ايران به ژاپن موافقت نامه هاي اصولي همكاري بين دو كشور با امضاي 6 سند مهم پي ريزي گرديد. در همان زمان امضاي سند مربوط به توسعه همكاري بين دو كشور در بخش انرژي به عنوان مهمترين دستاورد سفر مزبور ارزيابي شد و بدين ترتيب فصلي جديددر روابط دو كشور گشوده شد كه در قدم اول آن پرداخت سه ميليارد دلار تسهيلات مالي درازمدت ونقدي بود كه به ايران پرداخت شد و امروز هم امضاي قرارداد توسعه ميدان نفتي آزادگان بين ايران وژاپن، گامي بلندتر و مؤثرتر در تقويت روابط محسوب و صفحه اي جديد در عرصه همكاريهاي دو جانبه و درك عميقتر فيمابين گشوده مي شود.
ژاپن به عنوان دومين مصرف كننده بزرگ انرژي جهان و ايران به عنوان دومين قدرت توليدكننده نفت اوپك و دومين دارنده ذخاير عظيم گاز طبيعي جهان در واقع مانند دوروي يك سكه، جدايي ناپذير ومتكي به يكديگر در بازار انرژي حضور دارند.
تضمين درازمدت تامين انرژي ژاپن از حساسترين و مهمترين دلمشغولي هاي آن كشور محسوب مي شود و تامين بازار درازمدت و باثبات انرژي اعم از نفت و يا گاز طبيعي نيز از ملاحظات جدي جمهوري اسلامي ايران به حساب مي آيد. لذا نياز متقابل ما به يكديگر خصوصاً با ورود ايران به بازارجهاني گاز ميتواند موجبات نزديكي هرچه بيشتر دو كشور را فراهم آورده و آثاري مثبت نيز بر تحولات منطقه اي و جهاني داشته باشد.
سه سال مذاكره پرفراز و نشيب و بسيار سنگين و شبانه روزي براي هر دو طرف براي نيل به دستاوردي عظيم چون قرارداد توسعه ميدان آزادگان گرچه با لحظات تلخ و شيرين فراواني روبرو بوده است ولي امروز نتيجه كار كه با اين همه سختي و مذاكرات طاقت فرسا به دست آمده، شيرينتر، عميق ترو ريشه دارتر جلوه مي كند.
اينجانب اميدوارم كه اجراي اين قرارداد نه تنها موجب افزايش ظرفيت توليد نفت ايران به ميزان260 هزار بشكه در روز خواهد شد بلكه در جريان اجراي آن با نكاتي كه در قرارداد منظور شده است شاهد انتقال فناوري و افزايش توان مديريتي، ارتقاي توانمندي در ظرفيتهاي مهندسي، خدماتي وساخت داخل در بخش هاي مختلف صنعت نفت، خدمات مهندسي و به طور كلي صنعت كشور نيزباشيم.
در اين جا لازم ميدانم كه از همه همكارانم در شركت ملي نفت ايران، تيم اصلي مذاكرات،كارشناسان خوب و پرتلاش شركت مهندسي و توسعه نفت، مديريت اكتشاف، امور حقوقي، امور بين الملل و امور مالي شركت ملي نفت ايران و نيز همكاران گرامي در شركت نيكو صميمانه تشكر وقدرداني نمايم و نيز به ويژه از تيم فعال و پركار مذاكره كننده ژاپني نيز تقدير مي كنم.
در خاتمه سخنانم لازم ميدانم كه تشكر ويژه خود را از آقاي مهندس حسيني به عنوان سرپرستايراني تيم مذاكره كننده با طرف ژاپني ابراز كنم و نيز از آقايان مهندس خاموشي، مهندس آل آقا،اميرجاني، مهندس اجودي، دكتر فرهنگي و دكتر كوشا و نيز جناب آقاي هدايت زاده مديرعامل شركت نيكو تقدير و تشكر كنم و در طرف ژاپني لازم مي دانم كه تشكر ويژه خود را از آقاي كاتاسه و آقاي ماتسوآ ابراز دارم. همچنين در اينجا جا دارد كه به نيكي از نقش مؤثر عاليجناب هيرانوما وزير وقت اقتصاد،تجارت و نصايع ژاپن ياد كنم و نيز تشكر خود را از وزير محترم فعلي متي و نيز اين وزارتخانه و آژانس انرژي ژاپن و بانك JBIC در اين موضوع بيان كنم.
ما در ايران به اين قرارداد به عنوان نماد و سمبل همكاري بين دو كشور نگاه كرده ايم، من امضاي قرارداد را به عنوان گام نخست در جهت آغاز دوراني نوين در روابط ايران و ژاپن، به ويژه در بخش انرژي شامل تمامي ابعاد آن از جمله پتروشيمي مي دانم و مطمئنم كه دو طرف بهترين اهتمام خود را نيز براياجراي مطلوب و به موقع اين قرارداد به كار خواهند گرفت.
از توجه شما متشكرم.

وزير نفت سپس در جمع خبرنگاران قرارداد توسعه ميدان نفتي آزادگان را از بهترين قراردادهاي بيع متقابل در صنعت نفت ايران اعلام كرد و افزود: با اجراي اين قرارداد، توليد از ميدان آزادگان از آغازمطمئن و صيانتي خواهد بود و واگذاري 25 درصد قرارداد به شركت نيكو كه متعلق به شركت ملي نفت ايران است، پايه هاي انتقال فناوري به كشور را ايجاد مي كند، ضمن آنكه شركت ژاپني به آموزش و انتقال فناوري به طرف ايراني موظف شده است.
وي با اشاره به مخالفت هاي سياسي خارجي در امضاي قرارداد اين ميدان در گذشته تصريح كرد:مذاكرات دو كشور براي امضاي اين قرارداد بارها نزديك به قطع شدن بود و فكر نمي كنم اگر ايران پروتكل الحاقي را امضا نمي كرد، ژاپنيها وارد امضاي اين قرارداد مي شدند.
وزير نفت انعقاد اين قرارداد را در جهت منافع عمومي كشور ارزيابي كرد و افزود: سكوت من نيز دراين مورد در جهت منافع ملي و براي قطعي شدن امضاي قرارداد بود تا مذاكرات بدون ايجاد فشار خبري انجام شود و نبايد به گونه اي عمل مي كرديم كه مشكلات سياسي مانع امضاي اين قرارداد شود.
وي با بيان اينكه هنوز پروژه هاي زيادي در بخش نفت و گاز براي واگذاري به شركتهاي ژاپني وجوددارد، تصريح كرد: شركتهاي ژاپني علاقه مندي خود را براي اجراي برخي پروژه هاي NGL، ساخت پالايشگاه و امور توسعه ميدان گازي پارس جنوبي اعلام كرده اند، واگذاري اجراي پروژه جمع آوري گازهاي همراه در منطقه خارگ به ژاپني ها نيز در دست بررسي است.
مهندس زنگنه يادآور شد: شركتهاي ژاپني تاكنون براي اجراي پروژه ها در بخش پتروشيمي ايران حضور داشته اند و اميدواريم اين حضور در آينده به صورت سرمايه گذاري مستقيم آنها باشد.
وي از مذاكره وزارت نفت با شركت هاي بين المللي براي اجراي طرح هاي توسعه بخش شمالي ميدان آزادگان، توسعه ميدان هاي كوشك و حسينيه، توسعه اهواز بنگستان، لايه نفتي پارس جنوبي و فازهاي متعدد ميدان گازي پارس جنوبي خبر داد.
وزير نفت با بيان اينكه برگزاري مناقصه براي اجراي طرح توسعه لايه نفتي پارس جنوبي نتيجه مطلوبي نداشته است و شركتها بخشي از مشخصات فني را غير قطعي ارزيابي مي كردند، گفت: اجراي اين طرح به صورت مديريت پروژه انجام مي شود و بعد از انتخاب شركت مدير پروژه، شركت ملي نفت ايران تامين منابع را به عهده خواهد داشت.
وي با تاكيد بر اينكه هر كشوري خواهان جذاب كردن قراردادهاي نفتي براي ايجاد شرايط بهتر ورقابت است، قراردادهاي بيع متقابل را بهترين نوع قرارداد در شرايط اقتصادي، اجتماعي و سياسي ايران خواند و افزود: اصولي كه شركت ملي نفت ايران بايد در اجراي طرح هاي توسعه در نظر داشته باشد درلايحه برنامه چهارم توسعه ارائه شده است ولي شكل قراردادها تعيين نشده است و ممكن است شكل هاي ديگري از قراردادها با رعايت اصول مورد تاكيد منعقد شود.
مهندس زنگنه با اشاره به تصميم سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) به كاهش توليد خود ازاول آوريل آينده، پيشبيني وضعيت آينده بازار را دشوار خواند و تصريح كرد: در صورت حذف 1.5ميليون بشكه اضافه توليد نفت و اعمال كاهش 1 ميليون بشكه اي جديد، بازار از نظر اصول پايه اي نيازي به تغيير دوباره سطح توليد نخواهد داشت، مگر آنكه روند قيمتها به گونه ديگري باشد.


عمليات اجرايي طرح توسعه ميدان آزادگان بعد از آماده شدن زمين منطقه آغاز مي شود

پيمانكار ژاپني اجراي طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان فعاليت عملياتي خود را براي اجراي اين طرح يكسال بعد از مؤثرشدن قرارداد آغاز مي كند.
مهندس سيدمهدي حسيني، قائم مقام مديرعامل شركت ملي نفت ايران در امور توسعه پس از بيان اين مطلب گفت: با مؤثرشدن اين قرارداد و تصويب هيئت مديره شركت ملي نفت ايران، اين شركت يك سال فرصت دارد تا كار آماده سازي زمين منطقه را براي آغاز عمليات اجرايي توسعه اين ميدان آماده كند.
وي توضيح داد: منطقه عملياتي ميدان آزادگان در منطقه جنگي قرار داشته است و بايد زمين آن مين روبي و پاكسازي شود و تا آماده شدن زمين منطقه پيمانكار ژاپني، مطالعات اوليه (Feed)، طراحي پايه، سفارشات و فعاليت هايي را كه نياز به حضور در منطقه ندارد، انجام خواهدداد و كارهاي عملياتي طرح با تحويل دادن زمين شروع ميشود.
وي سقف هزينه هاي سرمايه اي اجراي فاز اول اين طرح را يك ميليارد و 26 ميليون دلار و فاز دوم رابين 900 تا 960 ميليون دلار اعلام كرد و يادآور شد: انتظار مي رود هزينه هاي واقعي اين طرح در طول اجرا كمتر از ميزان پيشبيني شده در قرارداد باشد، در حالي كه عوامل تشويقي و ايجاد انگيزه درپيمانكار نيز براي كاهش هزينه ها در قرارداد پيشبيني شده است.
قائم مقام مديرعامل شركت ملي نفت ايران در امور توسعه اعلام كرد: مجموع هزينه هاي غيرسرمايه اي همراه با هزينه ريسك و مديريت پيمانكار حدود 699 ميليون دلار براي فاز اول در نظرگرفته شده است كه نرخ بازگشت سرمايه پيمانكار را از محل هزينه هايي كه در ايران انجام مي دهد،حدود 15.83 ميكند، ضمن آنكه اين هزينه ها براي اجراي فاز دوم در محدوده 660 تا 717 ميليون دلار در نظر گرفته شده است كه رقم دقيق آن در زمان آغاز عمليات فاز دوم مشخص مي شود.
وي گفت: هزينه هاي غيرسرمايه اي اين قرارداد مانند ماليات، گمرك پرداخت هزينه هاي تامين اجتماعي، آموزش و انتقال فناوري حدود 20 درصد هزينه هاي سرمايه اي است كه پيمانكار پرداخت خواهد كرد.
وي با بيان اينكه شركت هاي ژاپني كه خود صاحب فناوري هستند، طبق قرارداد به استفاده از يك شركت نفتي بزرگ و بين المللي متعهد مي باشند، تصريح كرد: از آغاز مذاكره با شركتهاي ژاپني در موردميدان آزادگان، شركت شل براساس قرارداد خود با اين شركتها كه مفاد آن به ما اعلام نشده است،به عنوان مشاور و شريك احتمالي ارتباط داشت و در زمان مذاكرات در مسائل فني به آنها كمك مي كرد،اما هيچ ارتباط و نقش رسمي در اين قرارداد نداشته است.
مهندس حسيني با اين توضيح كه ظاهراً شركت شل شرايط قرارداد را مطابق ميل خود نديده است وفكر مي كند شركت هاي ژاپني امتيازهاي زيادي به ايران داده اند، گفت: به احتمال قوي شركت شل ازهمكاري با شركتهاي ژاپني كنار كشيده است.
وي يادآور شد: شركت شل توانمندي خوبي در بخش بالادستي نفت دارد ولي معمولاً هزينه ها رابيش از آنچه شركت ملي نفت ايران در نظر دارد، پيشبيني مي كند و برآورد اين شركت نيز از هزينه هاي قرارداد طرح توسعه ميدان نفتي آزادگان بيش از ميزان پيشبيني شده در قرارداد بوده است.
وي يادآور شد: در صورت ورود شريك سوم به اين قرارداد، تغييري در سهم شركت «نيكو» (نفتيران اينترتريد) به عنوان شريك ايراني اين طرح به وجود نمي آيد، ولي اگر تعداد شركا بيش از 3 شركت شود،تغيير در سهام هر شريك به نسبت سهم آن در قرارداد خواهد بود.