شركت پتروشيمي لاله        يك نمونه موفق، در جذب سرمايه خارجي

اشاره

شركت پتروشيمي لاله مجري طرح پلي اتيلن سبك يكي از شركت هايي است كه با مشاركت بخش دولتي و بخش هاي خصوصي داخلي و خارجي در شهريورماه 1381 به ثبت رسيده است. حضور شريك خارجي در طرح هاي پتروشيمي كشور نشان از سودآوربودن اين طرح ها و همچنين موفقيت شركت ملي صنايع پتروشيمي در ايجاد بستر مناسب براي جذب سرمايه هاي خارجي دارد.
مشاركت نامه شركت پتروشيمي لاله در دي ماه 1380 بين شركت هاي؛ پتروشيمي مارون، سابيك اروپاو صنايع پليمري پوشينه امضا شده است. به منظور معرفي و آشنايي با فعاليت و پيشرفته اي اجرايي اينطرح به دفتر مهندس پورقاسمي مديرعامل شركت پتروشيمي لاله رفتيم و با او به گفت وگو نشستيم.ماحصل اين گفت وگو را تقديم خوانندگان اين بخش مي كنيم.

مهندس سعيد پورقاسمي در سال 1325 در شهر تبريز به دنيا آمد. وي كه دانش آموخته رشته مهندسي شيمي دانشگاه صنعتي شريف است، در سال 1352 به استخدام شركت ملي صنايع پتروشيمي درآمد.
مهندس پورقاسمي در ابتدا به كارآموزي در پالايشگاه آبادان مشغول و 2 سال بعد در سال 1354 به شركت پتروشيمي ايران و ژاپن (بندرامام) منتقل شد. وي در دوران خدمت خود در سمت هايي چون: مهندسي طرح، مهندس پروژه و رئيس مهندسي فعاليتهاي طراحي، خريد و نصب پروژه هاي VCM،EDC و PVC بندرامام، پروژه PP پتروشيمي اراك، پروژه آروماتيك سوم پتروشيمي بوعلي سينا ومديرعامل پتروشيمي پرديس فعاليت كرده است. مهندس پورقاسمي در مردادماه 1381 به سمت مديرعامل پتروشيمي لاله منصوب شده است.

مجتمع پتروشيمي لاله در كجا و در چه وسعتي احداث مي شود؟
مجتمع پتروشيمي لاله در منطقه ويژه اقتصادي پتروشيمي در نزديكي شهر ماهشهر و در زميني به وسعت 12 هكتار در شمال شرقي سايت 2 و در مجاورت پتروشيمي مارون در حال اجراست.

هدف از احداث مجتمع پتروشيمي لاله چه بوده است؟
هدف از تاسيس شركت پتروشيمي لاله اجراي پروژه پلي اتيلن سبك با مشاركت شريك خارجي وبخش خصوصي جهت توليد مواد پليمري باارزش افزوده بالا، با انگيزه ورود به بازارهاي جهاني و تامين مواد اوليه واحدهاي پايين دستي و تبديلي است.

مجتمع پتروشيمي لاله از چه واحدهايي تشكيل خواهد شد؟
پتروشيمي لاله براي خط توليد پلي اتيلن سبك داراي واحدهاي اصلي افزايش فشار اتيلن،پليمريزاسيون، اكستروژن، سيستم هاي انتقال مواد و بسته بندي مي باشد.

محصولات توليدي اين مجتمع چيست و ظرفيت توليد آن چه قدر است؟
محصول اصلي اين شركت پلي اتيلن سبك با 8 گريد مختلف و موارد مصرف مشخص و متفاوت است. ظرفيت كل توليد اين محصول 300 هزار تن در سال بوده كه با توجه به نياز بازار، برنامه ريزي وتوليد مي شود.

آيا در آينده ارتقاي ظرفيت خواهد داشت؟
با توجه به شرايط بازار جهاني و پيشبيني افزايش تقاضا در 10 سال آتي، فضاي لازم براي احداث خط دوم توليد پلي اتيلن سبك جهت افزايش ظرفيت نيز پيشبيني شده و در آينده با توجه به نياز اجراخواهد شد.

خوراك مجتمع چيست، از كجا و به چه ميزان تامين مي شود؟
خوراك اصلي واحد، گاز اتيلن به ميزان 320 هزارتن در سال كه از پتروشيمي مارون دريافت خواهدشد. خوراك هاي مورد نياز ديگر عبارتند از: 15 هزار تن در سال پروپيلن و پروپان كه از پتروشيمي مارون وبندرامام تامين مي شود و به عنوان اصلاح كننده در فرايند توليد مورد استفاده قرار مي گيرد.

توليدات اين مجتمع در چه صنايعي كاربرد خواهد داشت؟
پلي اتيلن سبك توليدي مجتمع كه در گريدهاي مختلف مي باشد، با توجه به خواص فيزيكي ومكانيكي خاص و مرغوبيت آنها كاربرد وسيعي در واحدهاي پايين دستي به خصوص صنايع كشاورزي،پزشكي، غذايي و بسته بندي در انواع فيلم ها، بطري ها و ظروف پلاستيكي، روكش كابل ها، لوله هاي انتقال مواد، اسباب بازي ها و لوازم خانگي دارد.

چه ميزان از محصولات توليدي اين مجتمع مصرف داخلي دارد و چه ميزان صادر خواهد شد؟
با توجه به اينكه اين شركت تنها توليدكننده اين نوع پليمر در كشور نيست، مجموعه محصولات توليدي اين شركت براي صادرات در نظر گرفته شده است. البته در صورت نياز صنايع پايين دستي داخل كشور، امكان فروش در بازار داخلي نيز مورد توجه خواهد بود.

ارزش توليدات سالانه مجتمع چه ميزان است؟
براساس ارزيابي از بازار فروش فعلي، ارزش توليدات سالانه شركت حدود 210 ميليون دلار خواهدشد.

فرايند توليد چه مراحلي را طي مي كند؟
گاز اتيلن دريافتي كه فشاري برابر 22 بار دارد در دو مرحله، فشار آن تا 2750 بار افزايش يافته، واردراكتور مي شود تا در آنجا عمل پليمريزاسيون و جداسازي گازها صورت گيرد. سپس مواد پليمري حاصله وارد بخش اكستروژن شده، پس از دانه بندي به سيلوهاي محصول انتقال مي يابد. محصول نهايي در 3 نوع، كيسه هاي 25 كيلويي، كيسه هاي يك تني و يا با تانكرهاي ويژه به بازار عرضه مي شود.

وضعيت توليد محصول مجتمع در خاورميانه و جهان چگونه است؟
ظرفيت جهاني توليد پلي اتيلن سبك 18.8 ميليون تن در سال است كه پيشبيني مي شود تا 5 سال ديگر به 21 ميليون تن برسد. توليد خاورميانه 6.1 درصد از سهم جهاني و توليد ايران 0.5 درصد است.

سهام داران اين طرح چه شركت هايي هستند و هر كدام چه ميزان سرمايه گذاري كرده اند؟
شركت پتروشيمي لاله با مشاركت شركت پتروشيمي مارون با 45 درصد، شركت سابيك اروپا با 30درصد و شركت صنايع پليمري پوشينه با 25 درصد سهم تاسيس شده است.

ليسانس و مهندسي پايه و تفصيلي طرح توسط چه شركت هايي ارائه و اجرا شده است؟
ليسانس واحد پلي اتيلن سبك مجتمع از شركت استامي كربن هلند خريداري شده است و شركتهاي لورگي و سازه به عنوان پيمانكار EPC پروژه، مهندسي اصولي و تفصيلي آن را بر عهده دارند.

پيشرفت طرح چه ميزان بوده و چه زماني راه اندازي شود؟
براساس آمارهاي موجود پيشرفت طرح در حال حاضر در بخشهاي مهندسي اصولي 100 درصد،مهندسي تفصيلي 79.6 درصد، خريد داخلي 37.9 درصد، خريد خارج 66 درصد، ساختمان و نصب25.8 درصد بوده است، در مجموع پيشرفت كلي به 50 درصد رسيده و پيشبيني مي شود طرح اوايل سال 1384 به بهره برداري كامل برسد.

در زمينه مسائل زيست محيطي و ايمني چه پيشبيني هايي به عمل آمده است؟
اين طرح از نظر مسائل زيست محيطي و ايمني با استانداردهاي اروپا مطابقت داشته و بر همان اساس طراحي و در حال اجراست. در خصوص مسائل ايمني نيز گفتني است كه تاكنون طرح طي دو مرحله«هازوپ استادي» شده است. در بخش اجرايي نيز با توجه به 460 روز كاري تاكنون حادثه اي ناتوان كننده نداشته ايم.

مجتمع پتروشيمي لاله چه ويژگي هاي ديگري دارد؟
يكي از ويژگي هاي اين مجتمع فرايند پيشرفته و ظرفيت زياد توليد آن است كه ارزش افزوده بالايي نسبت به فرايندهاي مشابه ايجاد مي كند. ديگر ويژگي خاص اين طرح، مشاركت با سرمايه گذار خارجي است كه از اهداف مهم شركت ملي صنايع پتروشيمي مي باشد و اين ويژگي موجب مي شود تا از اين طريق علاوه بر كسب مهارت هاي فني زياد، ورود به بازارهاي جهاني نيز سهلتر شود.

مهندسان ايراني چه ميزان سهم در احداث اين مجتمع دارند؟
سهم مهندسان ايراني در اجراي اين طرح به ترتيب در مهندسي اصولي حدود 20 درصد مهندسي تفصيلي حدود 90 درصد و در فعاليت هاي ساختمان و نصب 100 درصد است.

چه ميزان از تجهيزات طرح از داخل كشور تهيه شده است؟
با توجه به شرايط تسهيلات اعتباري و خاص بودن تجهيزات اين پروژه حدود 10 درصد از تجهيزات طرح از داخل كشور تهيه شده است.

چه تعداد نيرو پس از بهره برداري در مجتمع شاغل خواهد بود؟
تعداد كاركنان شاغل مستقيم در زمان بهره برداري حدود 150 نفر پيشبيني شده است كه از آنهاحدود 62 نفر ليسانس، 30 نفر فوق ديپلم و 58 نفر ديپلم خواهند بود.

آموزش كاركنان در پتروشيمي لاله از چه جايگاهي برخوردار است؟
آموزش عمومي كاركنان بهره برداري، از طريق پتروشيمي مارون به شكل دوره هاي تئوري و عملي انجام خواهد شد. همچنين آموزش هاي ويژه ديگري در خود پتروشيمي لاله برگزار مي شود. ضمن اينكه برنامه آموزشي كارشناسان در واحدهاي مشابه داخل و خارج از كشور نيز تدوين شده است كه درماه هاي آينده اجرا مي گردد.