يكشنبه 30 مهر 1396   13:37:50
 
نبض نفت در بازار بورس تپید
بورس انرژی و گذر از نفت فروشی سنتی

بی تردید، تحقق فروش نفت خام در بورس انرژی برای نخستین بار در تاریخ صد ساله صنعت نفت، برگ زرینی دیگری را در تاریخ صنعت نفت کشور رقم زد و نقطه عطفی شد برای تاثیر گذاری بر بازارهای بین المللی و ساختار اقتصادی و تجاری کشور، چرا که راه اندازی بورس نفت، دستاوردهای همچون شکستن انحصار موجود در صنعت نفت، افزایش سرمایه گذاری، تشکیل بازار بین المللی در منطقه و تاثیرگذاری بر قیمت های جهانی نفت، شفاف سازی قیمت ها و شیوه معاملات را به همراه خواهد داشت.


از سوی دیگر، راه اندازی بورس نفت گام بزرگی در راستای تحقق اهداف اصل 44 قانون اساسی کشور و خصوصی سازی بخش مهمی از بدنه دولت به شمار می رود که تاثیر آن در بخش های مختلف صنعتی، مالی، بانکی، بیمه، گمرکی، بازرگانی، حمل و نقل، توریسم، فناوری اطلاعات و قانونگذاری کشور جاری خواهد بود.

از آنجا که یکی از بهترین و شفاف ‌ترین مکانیزم های قیمت گذاری محصولات، عرضه آنها در بورس است، بورس‌های معاملات نفتی در نخستین سال‌های کشف نفت و بهره‌ برداری تجاری از آن به صورت گسترده‌ای در جهان تشکیل شدند و نخستین بورس نفتی جهان در سال 1871 میلادی درآمریکا و در شهر تی‌ تاس ‌ویل تاسیس شد.
هم اکنون سه بورس لندن (IPE)، نیویورک(NYMEX)  و سنگاپور(SGX)  از مهمترین بورس های بین المللی انرژی در جهان به شمار می روند.
فروش نخستین محموله نفت خام در بورس بین المللی نفت خام لندن که یکی از شناخته شده ترین بورس های سرمایه گذاری در دنیاست در سال 1988 میلادی انجام شد که هم اکنون در این بازار روزانه میلیارد ها دلار قرارداد معامله می شود.
بازار مبادلات نیویورک در سال 1872 میلادی تاسیس و تجارت نفت در این بازار از نوامبر 1978 با انجام معاملات سوخت دیزل آغاز و به تدریج فروش نفت خام و سایر فرآورده‌های نفتی نیز انجام شد.
بر اساس این گزارش، بورس بین‌المللی نفت سنگاپور اول دسامبر سال 1999 میلادی تشکیل شد و بدین ترتیب نخستین بورس آسیا- اقیانوسیه SGX، در 23 نوامبر سال 2000 آغاز به کار کرد. هم اکنون در بورس سنگاپور معاملات مختلفی انجام می‌شود که از آن جمله می‌توان به مشتقات مالی و معاملات تامینی اشاره کرد.
نحوه شکل گیری بازار بورس انرژی در ایران
 در کشور ایران نیز از اوایل دهه 80 شمسی، ایده تاسیس بورس برای انجام معاملات نفت طی فرآیندی مشترک میان وزارتخانه های نفت و اقتصاد شکل گرفت. در فاز نخست برای محقق شدن این ایده در اواخر بهمن 1386 مبادلات فرآورده های نفت و پتروشیمی در بازار سرمایه آغاز شد.
تلاش‌ها برای ورود نفت و سایر حامل‌های انرژی به بازار سرمایه و تعیین قیمت این محصولات در بورس، اوایل سال 1390 شکل دیگری یافت و با تصمیم شورای عالی بورس و اوراق بهادار درخردادماه سال 1390، بورس انرژی به عنوان چهارمین بورس کشور به منظور عرضه محصولات و مشتقات نفتی، برق، گاز طبیعی، زغال سنگ و سایر حامل‌های انرژی شکل گرفت.
روایت فروش نخستین محموله نفت خام در بازار بورس انرژی ایران
خبرها و گزارشات آخرین روزهای پایانی سال 92 حاکی از قطعی شدن عرضه نفت خام در اوایل سال جدید در بورس انرژی بود تا اینکه 17 فروردین ماه امسال، انتظارها به پایان رسید و برای نخستین بار در تاریخ صنعت نفت، نفت خام در بورس انرژی عرضه شد.
سوالی که آن روز در طبقه سوم تالار بورس بیشتر اذهان را درگیر خود کرده بود، این بود که بالاخره طلسم فروش طلای سیاه در بازار بورس شکسته خواهد شد یا خیر؟!
از آنجا که پیش از آغاز معامله، 10 درصد بهای تقریبی معامله می بایست از سوی خریدار پرداخت می‌شد، خبرها حاکی از آن بود که پنج پالایشگاه کوچک بخش خصوصی در صف خرید قرار گرفته‌ و تقاضا در همان ابتدا برای خرید وجود داشت.
در ابتدای این عرضه، سفارش فروش شرکت ملی نفت ایران بر اساس هر بشکه سه میلیون و 63 هزار ریال وارد سامانه شد که سه خریدار توانایی و مجوز لازم برای خرید را در اختیار داشتند و سفارش خود را وارد سامانه کردند.
در ادامه، 3300 بشکه نفت خام مورد تقاضا در قیمت‌های مختلف وارد سامانه شد که با توجه به این که حجم تقاضا بیشتر از عرضه بود، معاملات در مرحله مظنه ‌یابی ادامه یافت و به مرحله رقابت کشیده شد.
بر اساس مصوبه هیئت مدیره بورس انرژی، نوسان 20 درصدی در قیمت ها لحاظ و حداقل قیمت 2 میلیون و 450 هزار و 422 ریال و حداکثر قیمت در این رقابت سه میلیون و 675 هزار و 632 ریال در نظر گرفته شد. در نهایت این داد و ستد نفتی برای نخستین بار به شکل ریالی و به ارزش 893 میلیون و 520 هزار تومان انجام شد و برگ زرین دیگری در تاریخ صنعت نفت کشور ورق خورد.
رکن الدین جوادی؛ مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، فروش نفت خام در بورس انرژی را سرآغاز همکاری‌های گسترده میان صنعت نفت و بازار سرمایه اعلام و اظهار امیدواری کرد که به زودی شاهد فروش چند صد هزار بشکه ای نفت در بورس باشیم.
بر اساس این گزارش، تاسیس بازار بورس نفت خام در ایران که به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای تولید کننده نفت و گاز و دارنده یکی از بزرگترین ذخایر و منابع هیدروکربوری در جهان محسوب می شود با توجه به رویکردهای سند چشم انداز 1404 یک ضرورت محسوب می شد؛ زیرا بازارهای بورس نفت وسیله ای برای کاهش ریسک معاملات نفتی، کاهش بی ثباتی و افزایش انعطاف پذیری و فراهم کردن ابعاد وسیع تر تجاری و صنایع وابسته ایجاد و ابزارهای لازم را برای مبادله میان مبادله گران، تولید کنندگان، مصرف کنندگان، پالایش گران و دلالان فراهم می کنند.
در این بازارها تضمین لازم و کافی برای اجرای عملیات و بیمه به منظور جلوگیری از ضرر و خطر ورشکستگی فراهم می شود و ریسک ناشی از نوسانات قیمتی یا هرگونه ریسک دیگر در این بازارها از بین می رود.
هرچند شکل گیری کامل فروش نفت خام در بازاربورس انرژی کشور با فراز و نشب های احتمالی همراه خواهد بود ولی به هرحال در آینده ای نه چندان دور، شاهد افزایش درآمد ارزی ناشی از داد و ستد در این بازار، جذب سرمایه گذاری خارجی و افزایش جایگاه بین المللی کشورمان خواهیم بود.
گزارش از شیرین یزدانی
شماره خبر:3/14376



کلمات کليدي
نخستین محموله نفت خام ، بازار بورس انرژی ایران، آغاز به کار بورس نفت خام ، شیرین یزدانی
بیشتر
 
 
تعداد بازديد اين صفحه: 14629
  مقاله   گزارش   گفت‌وگو   یادداشت
 


 

خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (niocguest)


مجری سایت : شرکت سیگما