پنجشنبه 28 خرداد 1388



معرفی
 
 وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران در راستای اجرای سیاستهای استراتژیک کشور در بخش انرژی و بر اساس ماده 121 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به منظور اعمال صرفه جویی و منطقی کردن مصرف انرژی، حفاظت از محیط زیست، همچنین اجرای اقدامات مرتبط با بهره برداری کارآمد و بهینه از انواع حاملهای انرژی، در سال 1379 اقدام به تاسیس "شرکت بهینه سازی مصرف سوخت " نموده است.
بطور کلی فعالیت شرکت بهینه سازی مصرف سوخت بر مطالعه و بررسی، بسترسازی و انجام اقدامات لازم برای بهینه سازی مصرف سوخت در تمامی فعالیتها و اموری که بنحوی چه در فرآیند تولید و چه بعنوان مصرف کننده نهایی، سوخت مصرف می نماید، متمرکز می باشد. در این راستا وظیفه تهیه و تدوین معیارها، حرارت، مشتمل بر معیارها و استانداردهای ساخت تجهیزات، فرآیندها، سیستمها و وسائل و تجهیزات مصرف کننده انرژی نیز بعهده این شرکت می باشد. بر این اساس فعالیتهای اصلی شرکت در قالب موضوعات ذیل طبقه بندی می گردد
بهینه سازی مصرف سوخت در سیستم ها و وسائل حمل و نقل
بهینه سازی مصرف سوخت در بخش ساختمان و مسکن
بهینه سازی مصرف سوخت در صنایع  
-کمک به رشد تکنولوژی و بهبود کیفیت محصولات از لحاظ مصرف انرژی در صنایع سازنده تجهیزات مصرف کننده سوخت 
-توسعه فرهنگ مصرف بهینه انرژی در سطوح مختلف جامعه از طریق نشر کتب، مجلات و مقالات، تدوین برنامه های لازم در رسانه های گروهی، آگاه سازی و آمورش عمومی و همچنین ایجاد سیستمهای تشویقی در جهت تعمیق فرهنگ بهینه سازی مصرف انرژی 
حمایت مالی و پشتیبانی علمی از فعالیتهای بخشهای غیردولتی و مؤسسات پژوهشی و دانشگاهها در زمینه ارتقاء فن آوریهای صرفه جویی انرژی و فراهم نمودن زمینه های علمی بهبود مدیریت مصرف انرژی    
 
ساختمان و لوازم خانگی
 
مدیریت بهینه سازی مصرف انرژی در بخش ساختمان در ابتدای سال 1380، با توجه به سهم بالای این بخش در مصرف انرژی کشور، در شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت تشکیل گردید. بررسی‌های صورت گرفته در سال 1379 بیانگر این واقعیت بود که بخش خانگی با مصرف بیش از 40% از کل انرژی مصرفی کشور، بالاترین سهم را در میان سایر بخش‌های اقتصادی به خود اختصاص داده، که از این میان بیشترین میزان مصرف مربوط به گاز طبیعی و بیشترین ارزش انرژی مصرفی مربوط به نفت سفید بوده است. مقایسه مصرف انرژی بین ساختمان‌های کشور با مقدار متناظر آن در کشورهای توسعه یافته، گویای فاصله زیاد این دو مقدار بود که این تفاوت تجدید نظر اصولی در سیاست‌های مصرف انرژی در بخش ساختمان را ضروری می‌ساخت. هر چند به دلیل پایین بودن بهای انرژی در کشور، مصرف کنندگان هزینه گزافی را نمی‌پردازند، اما با در نظر گرفتن این نکته که یارانه انرژی از سوی دولت پرداخت می شود به راحتی می توان دریافت که صرفه جویی در مصرف انرژی از دید کلان و ملی چه فوایدی به همراه خواهد داشت
 
بر این اساس سیاست‌ها و برنامه‌های بخش ساختمان بمنظور دستیابی به اهداف بهینه سازی مصرف انرژی در کشور به شرح ذیل پیگیری و اجرا می‌گردد:
 
  •  تبلیغات و ارائه اطلاعات
  •  تدوین مقررات و استانداردها
  •  تحقیق، توسعه و نمایش آن
  •  دولت به عنوان الگوی صحیح مصرف
  •  سازماندهی بهینه‌سازی مصرف انرژی
  •  قیمت گذاری و وضع مالیات
  •  اعطای امتیازات، تشویق‌های مالیاتی و وام‌ها
 
صنعت
 
با تاسیس شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت در سال 1379، فعالیت‌های مدیریت و استاندارد سازی مصرف انرژی در بخش‌های مختلف مصرف‌کننده انرژی از جمله صنعت، شتاب بیشتری گرفته و وارد مرحله‌ تازه‌ای گردیده است. همزمان با این اقدامات، حساسیت صاحبان صنایع به امر انرژی نیز این امید را تقویت می‌کند که در آینده‌ای نزدیک، مدیریت مصرف انرژی در صنایع کشور، جایگاه اصلی خود را بیابد. با توجه به قیمت فرآورده های نفتی در داخل کشور، یارانه پرداختی دولت، محدودیت منابع فسیلی، رشد بالای مصرف سالانه انواع حامل‌های انرژی در ایران، عدم کارایی فنی و اقتصادی مصرف انرژی، امکان صادرات فرآورده های نفتی در صورت صرفه جویی واحدهای تولیدی و مشکلات مرتبط با محیط زیست ناشی از مصرف غیر منطقی و ناکارای سوخت، مدیریت مصرف و بهره‌وری انرژی در صنایع تبدیل به یک ضرورت شده است. بخش صنعت از جمله بخش‌های عمده مصرف انرژی در کشور است که مطابق با اطلاعات ارائه شده در ترازنامه هیدرو کربوری کشور در سال 1386، مصرف این بخش (با در نظر گرفتن مصرف بخش کشاورزی و نیروگاه ها) بالغ بر 14/430 میلیون بشکه معادل نفت خام ‌می باشد که در میان بخش‌های مصرف‌کننده دیگر از جمله بخش خانگی و تجاری با مصرف 369 میلیون بشکه معادل نفت خام، و بخش حمل و نقل با 258.47 میلیون بشکه معادل نفت خام در جایگاه اول قرار دارد. بنابراین میتوان گفت که بخش صنعت حدود 07/40 درصد از کل مصرف نهایی انرژی کشور را در سال 1386 به خود اختصاص داده است. در شکل زیر میزان مصرف سوخت هر از بخشهای مصرف کننده از کل سبد مصرف سوخت کشور در سال 1386 نشان داده شده است
 عدم کارایی فنی مصرف انرژی و هدر رفتن قریب به یک‌‌‌‌‌سوم از کل انرژی در فرایندهای صنعتی و اثرات زیست‌محیطی ناشی از آن، ضرورت بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع را واضح و آشکار می‌سازد. شناخت صنایع انرژی‌بر در راستای صرفه‌جویی و افزایش کارایی در مصرف انرژی از نخستین اقداماتی است که در این زمینه صورت گرفته است
از جمله اقدامات مهم و عملی در زمینه مدیریت مصرف انرژی، توجه به راهکارهای صرفه‌جویی انرژی در کارخانجات مختلف است. این امر از طریق انجام ممیزی انرژی در کارخانه‌ها جهت مشخص‌نمودن فرصت‌های صرفه‌جویی و عملی ساختن راهکارهای حاصل از ممیزی انرژی و تدوین و بکارگیری معیار مصرف سوخت و انرژی در آنها امکان پذیر می‌باشد
 
سیاست های اجرایی بهینه‌سازی انرژی در بخش صنعت
 
 تدوین استانداردها و معیارهای مصرف انرژی
 ممیزی انرژی به‌منظور شناسایی پتانسیل‌های صرفه‌جویی و راهکارهای اجرایی آن در واحد‌های صنعتی
 اعمال مدیریت انرژی به‌منظور کنترل دائمی و پایدار مصرف انرژی در واحدهای صنعتی
 ایجاد سیستم اطلاع‌رسانی و بانک اطلاعات انرژی در صنعت
 تجهیز آزمایشگاه‌ها
 آموزش نیروی انسانی به‌منظور ایجاد تشکیلات مناسب مدیریت انرژی در صنایع
 توسعه فن‌آوری‌های صرفه‌جویی انرژی
 کمک به اجرای طرح‌های صرفه‌جویی و افزایش بازده انرژی در صنایع
 تبلیغ و ترویج به‌منظور گسترش فرهنگ بهینه‌سازی مصرف سوخت در صنعت
 حمایت مالی از اجرای طرح‌های کاهش مصرف انرژی 
 ماموریتهای بخش صنعت
 منطقی‌کردن شدت مصرف انرژی در بخش صنعت کشور
 توسعه و گسترش مبانی مدیریت مصرف انرژی در صنایع و نظارت مستمر بر اجرای آن
 کمک به تغییر تکنولوژی در فرایند تولید صنایع با هدف افزایش راندمان مصرف انرژی
 اجرای طرح‌هایی که آلایندگی محیط‌زیست، ناشی از مصرف سوخت در بخش صنعت را به‌ حداقل می‌رساند
 
حمل و نقل
 
بخش حمل و نقل با توجه به آمار و اطلاعات موجود یکی از بزرگترین بخش های مصرف کننده انرژی بوده و نیز عمده ترین مصرف کننده فرآورده های نفتی به شمار می رود که دارای رشد مصرف فزاینده ای نیزنسبت به سالهای قبل می باشد ، به طوری که رشد مصرف سالیانه انرژی در این بخش از 5/12 میلیون بشکه در سال 1346 ، به 273.79 میلیون بشکه در سال 87 (9/21 برابر) رسیده است. با توجه به فرصت های موجود جهت کاهش روند رشد بالای مصرف فرآورده های نفتی در بخش حمل و نقل و افزایش کارایی در مصرف سوخت در بخش مذکور، مدیریت بهینه سازی مصرف سوخت در بخش حمل و نقل، دراوایل سال 1380 در شرکت بهینه سازی مصرف سوخت تشکیل و فعالیت خود را در پنج امور شامل امور بهبود روشهای حمل و نقل، امور فناوری خودروهای سبک، امور فناوری خودروهای سنگین، امور بهبود و توسعه سوخت و امور تدوین استاندارد، تدوین معیار و ممیزی مصرف سوخت آغاز نمود. محور اول فعالیت های مدیریت بهینه سازی مصرف سوخت در بخش حمل و نقل در واقع کاهش روند مصرف فرآورده های نفتی در بخش حمل و نقل و نیز کاهش حجم آلاینده های تولیدی ناشی از کاربرد سوخت در این بخش و بعنوان هدف ثانوی بوده است. کل مصرف نهایی انرژی در سال 87 معادل 1187.4 میلیون بشکه معادل نفت خام بوده است که بخش حمل و نقل از این مقدار 23.06% معادل 273.79 میلیون بشکه معادل نفت خام را به خود اختصاص داده است. بخش حمل و نقل در سال 1387 با مصرف47.24% از کل فرآورده های نفتی (معادل 262.44 میلیون بشکه معادل نفت خام) ، 51.18% از کل یارانه فرآورده های نفتی (معادل 190041.581 میلیارد ریال) را به خود اختصاص داده است    
 
سیاست های اجرایی بهینه سازی انرژی در بخش حمل و نقل      
 
  •  تبیین خط مشی های بلند مدت، میان مدت و کوتاه
  •  تعیین اولویت ها و ارائه طرح ها و پروژه های قابل اجرا
  •  تدوین معیارها، استانداردها و برچسب های انرژی
  •  حضور در کارگروههای مربوط به بخش حمل و نقل
  •  حضور فعال و موثر در نهادها و ارگانهای مرتبط با حمل و نقل
  •  بررسی مصرف سوخت خودروهای وارداتی
  •  بررسی کیفیت و تعیین وضعیت سوخت های تولیدی
  •  بررسی وضعیت ناوگان خودرویی سبک و سنگین
  •  بررسی وضعیت ترافیک در حمل و نقل درون و برون شهری
  •  توجه به ترکیب شیوه های حمل و نقلی مختلف
 
پژوهش و فناوری
 
واحد پژوهش و فناوری شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، در اردیبهشت سال 1386 به منظور جهت دهی و بهبود مستمر فعالیت های شرکت در حوزه پژوهش و فناوری بهینه سازی انرژی در بخشهای صنعت، خانگی و تجاری، حمل و نقل تشکیل گردید. پس از تشکیل این واحد، تمامی فعالیت های پژوهشی شرکت در این واحد متمرکز گردد.
 
در برنامه چهارم توسعه، محوریت دانایی شعار اصلی برنامه است و این امر مستلزم بوجود آمدن ساختارهای دانا محور و تقویت این مهم است. تبلور دانایی محوری در پژوهش و فناوری به عنوان زیرساخت‌های توسعه صنعتی دانایی محور نمایان می گردد. بر همین اساس و در راستای تحقق بند "ب" ماده 46 قانون مزبور، دولت موظف شده است به منظور برپاسازی نظام جامع پژوهش و فناوری، نسبت به ساماندهی نظام پژوهش و فناوری کشور (تا پایان سال اول برنامه چهارم) از طریق تعیین اولویتها، هدفمند کردن اعتبارات، اصلاح ساختاری واحدهای پژوهشی اقدام نموده و به موجب بند "ج" همین ماده باید نوسازی شیوه‌های مدیریت بخش پژوهش از جمله: ایجاد شبکه‌های واحدهای پژوهش و فناوری همگن به عنوان دستگاههای اجرایی با مأموریت توزیع هدفدار و بهینه اعتبارات تحقیقاتی و نظارت و پایش فعالیتها در زمینه‌های علمی مربوطه، با تکیه بر شاخصهای جهانی را به انجام رساند. در بند ه ماده 46 و در قانون بودجه 86 کشور نیز دستگاه های اجرایی مکلف شده اند 1 درصد و مجازند حداکثر تا 4% از اعتبارات هزینه ای خود را به منظور انجام امور پژوهشی هزینه نمایند
 
چشم انداز
 
دستیابی به جایگاه اول مدیریت و نوآوری پژوهش‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی با تاکید بر بخش سوخت در جهت انتقال، توسعه، بومی‌سازی و جذب فناوری‌های مرتبط در راستای توسعه پایدار کشور
 
استراتژی ها و راهبردها
 
 گسترش فرهنگ تفکر، دانش محوری و دانایی محوری و رویکرد کاوشگری، پژوهش، توسعه فناوری و خلاقیت و نوآوری
 تثبیت و رعایت پژوهش مداری در سیاست‌گذاری، تصمیم گیری، برنامه ریزی و اجرا
 ایجاد، گسترش، تقویت و حمایت از نهادهای پژوهشی، مراکز رشد و قطب‌های پژوهشی در حوزه بهینه سازی انرژی
 ظرفیت سازی، رشد و تربیت نیروی انسانی متخصص
 توسعه نظام جامع مدیریت پژوهش و فناوری
 زمینه سازی حضور فعال پژوهشگران در مجامع و کنفرانس‌‌های داخلی و بین‌المللی
 حمایت از فرهنگ تقاضا محوری در پژوهش
 حمایت از برنامه های تولید، جذب، انتقال و بومی سازی فناوری های مرتبط
 بهره‌گیری از توانمندیهای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی داخلی و خارجی با تمرکز بر استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی
 
فعالیت های اجرایی
 
فعالیت های پژوهشی شرکت در راستای اهداف و تحقق ماموریت آن در دو حوزه اقدامات زیر بنایی و اجرایی تعریف و دنبال می گردند
 
 تعیین اولویت‌های پژوهشی، انعقاد قراردادها و مدیریت پروژه های پژوهشی
 حمایت از پایان نامه های دانشجویی
 برگزاری و حمایت از همایش‌ها و کنفرانس‌های تخصصی
 طراحی و برگزاری دوره‌ها، کارگاه‌ها و سمینارهای تخصصی
 حمایت از انتشار مقالات و کتب تخصصی
 اطلاع‌رسانی مطلوب از طریق سایت اینترنتی
 
تماس با ما:
آدرس: تهران ، میدان ونک ، خیابان ملاصدرا ، خیابان شیرازی شمالی ، خیابان دانشور شرقی، پلاک 23 (پلاک 1/16 قدیم)
صندوق پستی: 1477-19395  
تلفن:88604760  
تلفن مرکز اطلاع رسانی:81911  
فکس :88604829  
 info@ifco.irپست الکترونیکی:
آدرس سایت: www.ifco.ir
 
 
مقاله گزارش گفت و گو یادداشت
تعداد بازديد اين صفحه: 13048