يكشنبه 28 آبان 1396   04:43:31
 
دوشنبه 5 مهر 1389



نفت در مسیر توسعه
 
چشم انداز آینده اقتصاد جهان، نشانگر افزایش قابل توجه تقاضای انرژی و نقش مسلط نفت و گاز درمجموعه آن است. پیش بینی های به عمل آمده نشان میدهد که تقاضای نفت طی 20 سال آینده، بیش از 2 برابر 20 سال گذشته افزایش پیدا خواهدکرد و گاز طبیعی به عنوان سوخت منتخب قرن حاضر از بیشترین رشد درمجموعه اقلام سبد انرژی برخوردار خواهد شد.
در این بین ایران با دارا بودن بیش از 151میلیارد بشکه ذخایر نفتی قابل استحصال و33 تریلیون مترمکعب ذخایر گازی، از نظر مجموع ذخایر هیدروکربوری جایگاه ممتازی را در بین دیگر کشورهای جهان به خود اختصاص داده است.
به دلیل همین موقعیت خاص ایران در عرصه بین الملل، اجرای الگوی مناسب توسعه اقتصادی کشور بر مبنای نفت از مدتی قبل آغاز شده است و تا به جایی پیش رفته که هم اکنون بحث تدوین استراتژی انرژی به یکی از اولویت های وزارت نفت تبدیل شده است.
تمرکز فعالیت های اجرایی دولت در میدان های نفتی و گازی در حالی صورت می گیرد که برخی از آنها با کشورهای همسایه همچون عراق، کویت، عربستان، قطر، امارات و عمان مشترک است.
به عنوان مثال میدان گازی فوق عظیم پارس جنوبی با کشور قطر مشترک است؛ این میدان بزرگ ترین و مهمترین میدان مشترک ایران با کشورهای همسایه محسوب می شود.
همچنین میدان گازی آرش با کویت و میادین نفتی اسفندیار، فروزان، فرزاد (A) و فرزاد (B) با کشور عربستان سعودی مشترک هستند.
میادین نفتی بلال و رشادت بسیار نزدیک به خط مرزی قطر هستند؛ مخازن سلمان و نصرت نیز از مخازن مشترک ایران با امارات محسوب می شوند.
به دلیل همین اهمیت ها بود که با آغاز به کار دولت دهم، توسعه میادین مشترک نفتی و گازی نه تنها اولویت دارترین برنامه های توسعه ای صنعت نفت در برنامه پنجم توسعه شناخته شد، بلکه در صدر برنامه های توسعه ای سال جاری شرکت ملی نفت ایران نیز قرار گرفت؛ به طوری که در حال حاضر توسعه تمام میدان های مشترک و تعیین تکلیف آنها به سرعت در دست انجام است.
همچنین برای تسریع در توسعه این نوع میادین در برنامه پنجم توسعه معادل 72 میلیارد دلار به توسعه این میدان ها اختصاص یافته است که به این منظور سالانه به حداقل 20میلیارد دلار سرمایه گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت نیاز خواهد بود.
از این رقم 13 میلیارد دلار در میادین نفتی و 57 میلیارد دلار در میادین گازی و همچنین 5/1میلیارد دلار در میادین اکتشافی )ساختارهای مرزی اختصاص داده می شود.
در عین حال تولید تمامی میادین مشترک نفتی تا پایان برنامه پنجم 125 درصد و میادین گازی200 درصد افزایش خواهد یافت. بدین منظور برنامه های توسعه آنها تدوین و قراردادهای مربوط به آن نیز منعقد شده است. برای مثال تولید میدان گازی پارس جنوبی به روزانه 800 میلیون متر مکعب خواهد رسید.
تمرکز 40 درصد از فعالیت های اکتشافی در مناطق مشترک
با توجه به اهمیت اکتشاف در بالندگی صنعت نفت، برنامه ریزی برای تمرکز 40 درصد از فعالیت های اکتشافی شرکت ملی نفت ایران در مناطق مرزی و مشترک انجام شده و تمام مسائل مربوط به میادین مشترک، خارج از سیستم متداول اداری و با قید فوریت انجام و پیگیری می شوند.
فعالیت های اکتشافی در نواحی مشترک غرب، خلیج فارس و شمال شرق کشور شامل مطالعات و عملیات زمین شناسی، لرزه نگاری 2 بعدی و 3 بعدی، ثقل سنجی، مغناطیس سنجی، جاده و سلرسازی، حفاری و نهایتا تهیه مدل های استاتیک و دینامیک و براوردهای حجمی میادین با سرعت در حال انجام است.
مدیریت اکتشاف، پهنه کشور را به 96 بلوک اکتشافی تقسیم کرده که تاکنون قرارداد 15 بلوک منعقد شده است و با جدیت نیز پیگیری می شود. کشف میادین بند کرخه، آذر، فرزاد B و بینالود ماحصل همین فعالیت های اکتشافی است.
در این میان نگاهی به عملکرد فرآیند اکتشاف نفت در کشورمان از اکتشاف 4 میدان گازی با حجم ذخایر 636 میلیارد مترمکعب گاز و 213 میلیون بشکه میعانات گازی طی سال گذشته حکایت می کند. در عین حال ارزش اقتصادی این میادین که در حدود 178.8 میلیارد دلار تخمین زده شده است، فصلی نو در صنایع نفت و گاز کشورمان را نوید می دهد.
اکتشاف یک میدان گازی در شرق عسلویه موسوم به میدان گازی "مدار" با حجم ذخایر گازی 495 میلیارد مترمکعب، دستاورد دیگری برای مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران به شمار می رود.
کشف این میدان در کمتر از 5 ماه اول سال جاری محقق شده است، از آن جهت حائز اهمیت است که حجم گاز درجای آن معادل 2 فاز پارس جنوبی است و علاوه بر آن نزدیک به 80 درصد از ذخایر گازی آن نیز قابل استحصال است.
حجم ذخایر میعانات گازی این میدان بالغ بر 1573 میلیون بشکه تخمین زده شده است و با احتساب نفت بشکه ای 80 دلار و گاز 20 سنت در هر متر مکعب، ارزش این میدان افزون بر 133 میلیارد دلار برآورد می شود.
طی برنامه پنجساله چهارم توسعه، سالانه 6 دکل به امر اکتشاف اختصاص می یافت که با تمهیدات اندیشیده شده، طی برنامه پنجم توسعه 8 دکل در سال به فعالیت اکتشافی خواهند پرداخت و حدود 40 درصد از فعالیت های اکتشافی در مناطق مرزی و مشترک متمرکز خواهد شد.
این در حالی است که شرکت ملی نفت ایران در حال حاضر طرح های توسعه ای فراوانی از جمله 14 طرح اکتشاف وتوسعه، توسعه 30 میدان نفتی خشکی و دریایی، توسعه 11 میدان گازی خشکی و دریایی و توسعه 9 سازند گازی را در دستور کار دارد. همچنین پروژه جمع آوری گازهای همراه، پروژه های احداث کارخانجات گاز و گاز مایع و طرح ها و پروژه های مرتبط با بهبود و افزایش ضریب بازیافت از دیگر پروژه های مهمی است که مد نظر شرکت ملی نفت ایران است.
تمرکز شرکت نفت بر جذب سرمایه گذاری
ارزش تولید نفت و گاز ایران تنها در سال گذشته بالغ بر ۲۱۷میلیارد دلار بوده است و پیش بینی می شود در صورت جذب منابع مالی، ارزش تولیدات نفت، گاز و میعانات گازی ایران به ۳۵۰میلیارد دلار تا پایان برنامه پنجم توسعه افزایش یابد.
علاوه بر آن در صورت تحقق برنامه های سرمایه گذاری و جذب منابع مالی مورد نظر، ظرفیت تولید نفت خام، گاز طبیعی و میعانات گازی ایران تا سال ۱۳۹۴افزایش قابل توجه ای می یابد. بر این اساس برای دستیابی به متوسط تولید روزانه ۴٫۴میلیون بشکه نفت خام، یک میلیارد و ۴۷۰میلیون متر مکعب گاز طبیعی و یک میلیون و ۲۰۰هزار بشکه میعانات گازی تا پایان برنامه پنجم توسعه هدف گذاری شده است.
اقدامات صورت گرفته از سوی شرکت ملی نفت ایران در جذب منابع مالی ریالی و ارزی به شیوه های مختلف در سال گذشته و در راس آن ها انتشار اوراق مشارکت برای اولین بار در گستره صنعت نفت، که باعث جذب بخش قابل ملاحظه ای از سرمایه های سرگردان در بدنه صنعت نفت شد، از مهم ترین دستاوردهای شرکت ملی نفت ایران در این خصوص به شمار می رود.
در همین راستا کسب مقام اول در جذب سرمایه خارجی در سطح کشور توسط شرکت ملی نفت ایران محقق شده است.
این شرکت همچنین توانسته با جذب 17.6 میلیارد دلار سرمایه در سال گذشته، حدود 73 درصد از مجموع سرمایه گذاری های انجام شده در صنعت نفت را به خود اختصاص دهد و هم اکنون نیز برنامه ریزی برای تخصیص بیش از 50 درصد از منابع مالی صنعت نفت در شرکت ملی نفت ایران صورت گرفته است.
در عین حال از میان 500 میلیارد دلار سرمایه مورد نیاز صنعت نفت در افق 1404، سهم بخش بالا دستی صنعت نفت در برنامه پنجم توسعه چیزی در حدود 125 میلیارد دلار پیش بینی شده است که قرار است از این میزان 50 میلیارد دلار از محل منابع داخلی و 75 میلیارد دلار نیز از محل منابع خارجی تامین شود.
از سوی دیگر قرار است بسیاری از پروژه های نفتی و گازی از طریق راه اندازی صندوق های انرژی تامین اعتبار شوند. در همین راستا بانک های ملت و ملی با مشارکت شرکت های داخلی نسبت به راه اندازی انرژی فاندها اقدام کرده اند.
انتشار اوراق مشارکت ریالی در سال 1389 به میزان 3 هزار میلیارد تومان تنها برای بخش بالادستی نمونه ای از این اقدامات است که قطعا در بودجه سال 90 نیز تداوم خواهد داشت.
بنابر پیش بینی صورت گرفته در سال جاری بیش از 40 میلیارد دلار طرح و پروژه در طول سال جهاد اقتصادی در وزارت نفت اجرایی خواهد شد. حفظ ظرفیت و افزایش تولید نفت وگاز، اجرای طرح‌های توسعه موجود براساس برنامه‌های از قبل تعیین شده وزارت نفت و افزایش تولید گاز به 700 میلیون متر مکعب در روز از برنامه‌های مهم سال 90 در وزارت نفت خواهد بود.
علاوه بر آن توسعه 45 میدان نفتی وگازی در دستور کار برنامه پنجم قرار دارد که الزامات اجرایی این طرح‌ها نقدینگی مستمر منابع مالی در کشور است؛ به این منظور از تمام امکانات موجود در کشور از جمله توان متخصصان داخلی، ایجاد فرآیند کارهای پیمانکاران به شکل کنسرسیوم و همچنین ازکالا و تجهیزات ساخت داخل بهره‌برداری خواهد شد.
در همین راستا بسته های سرمایه گذاری برای توسعه میادین کوچک و میادین مستقل نفت و گاز در شرکت ملی نفت ایران تدوین شده و طی آن از تمامی شرکت های خصوصی که تمایل به سرمایه گذاری در بخش بالادستی صنعت نفت دارند، دعوت شده تا به صورت مستقل یا در قالب کنسرسیوم در این طرح ملی شرکت کنند.
گستردگی پروژه های نفت و گاز به حدی است که اعتبارات تخصیص یافته، به نحو موثری در کوتاهترین زمان ممکن جذب می شود و علاوه بر آن روند جذب سرمایه در سال های اخیر با شتاب بیشتری در حال انجام است.
جذب 8.5 میلیارد دلار سرمایه در 4 ماهه اول سال جاری تاییدی است بر این مدعا.
در عین حال رقم جذب سرمایه در سال گذشته در بخش بالادستی صنعت نفت نیز بالغ بر 18 میلیارد دلار بوده است که این رقم به تنهایی بیش از 90 درصد از متوسط رقم جذب سرمایه در سالهای 86 تا 88 بیشتر بوده است.
با این وجود پیش بینی می شود که با اجرای برنامه های جذب سرمایه گذار، این رقم تا پایان امسال نیز از این عدد فراتر رود.
سرمایه گذاری 54 میلیارد دلاری در پارس جنوبی
در سال 1389 و تا پایان اسفند ماه این سال حدود 10.7 میلیارد دلار برای توسعه 14 فازباقی مانده پارس جنوبی جذب سرمایه شده است و تا پایان سال 1393 که هر 14 فاز به بهره برداری کامل خواهد رسید، به حدود 60 میلیارد دلار اعتبار نیاز است.
در سال 1388 حدود 6.3 میلیارد دلار سرمایه برای توسعه فازهای پارس جنوبی جذب شده است که این رقم در مقایسه با میزان سرمایه جذب شده در سال 1389، نشان دهنده سرعت پیشرفت فازهای پارس جنوبی توسط نیروهای داخلی است.
روند جذب سرمایه گذاری در میدان مشترک پارس جنوبی در حالی صورت می گیرد که ارزش میدان گازی پارس جنوبی 2/1 برابر کل درامد صنعت نفت ایران در 100 سال گذشته است.
در واقع اگر امروز به طور متوسط بهای هر بشکه نفت فروخته شده طی 100 سال گذشته را 50 دلار در نظر بگیریم، با توجه به حجم فروش نفت ایران طی این دوران، می توان گفت که با ارقام امروزی حدود 3600 میلیارد دلار از صنعت نفت درآمد بدست آمده است و این رقم در قیاس با مقدار ارزش تولیدات قابل استحصال از میدان گازی پارس جنوبی که پس از راه اندازی تمامی فازهای آن به دست خواهد آمد، گویای این واقعیت است که ارزش تولیدات قابل استحصال از میدان گازی پارس جنوبی، 2/1 برابر درآمد نفت در صد سال گذشته است.
تزریق 250 میلیون متر مکعب گاز به میادین نفتی
بر اساس هدف گذاری اولیه برای تزریق گاز به میادین نفتی رقمی حدود 250 میلیون متر مکعب در روز در نظر گرفته شده است که البته این حجم افزایش خواهد یافت.
در مجموع شرکت ملی نفت ایران طی یک سال اخیر موفق به افزایش حجم تزریق گاز شده است. در این مدت تزریق گاز به صورت امتزاجی به یکی از میادین نفتی کشور به نام دارخوین آغاز شد. همچنین از فازهای 6، 7 و 8پارس جنوبی به میدان آغاجاری گاز تزریق شد.
هم اکنون روزانه حدود 20 میلیون متر مکعب گاز به میدان آغاجاری تزریق می شود که در آینده و با رسیدن به هدفگذاری انجام شده به 56 میلیون متر مکعب خواهد رسید.
براساس برنامه تزریق گاز به این میدان، حجم ذخایر میدان آغاجاری حدود 5 میلیارد بشکه به ذخایر قبلی اضافه می شود.
شرکت ملی نفت ایران تزریق گاز را با هدف حفظ یا افزایش توان مخازن، جلوگیری از کاهش فشار و هرز رفت نفت، بالا آمدن سطح تماس آب و نفت و نهایتاً افزایش ضریب بازیافت و استفاده بهینه از مخازن، طبق برنامه پنج ساله پنجم توسعه کشور برنامه ریزی کرده است؛ با این وجود حجم گاز تزریقی بر اساس نرخ تولید، خصوصیات سنگ و سیال مخزن و حجم ذخیره قابل استحصال اولیه و ثانویه متغیر است.
طبق برنامه در مجموع 34 پروژه تزریق گاز در مناطق نفت خیز به اجرا در می آید که 18 پروژه مربوط به مناطق نفت خیز جنوب، هفت پروژه مربوط به مناطق مرکزی و بقیه مربوط به سایر مناطق است.
همچنین طرح توسعه فازهای 6،7، 8 و احداث خطوط لوله سراسری پنجم و ششم برای تزریق گاز به میادین نفتی در نظر گرفته شده است.
دو طرح تزریق آب هم برای میادین رسالت و رشادت به اجرا در خواهد آمد.
کارنامه شرکت ملی نفت ایران در دولت دهم
شرکت ملی نفت ایران در راستای تحقق برنامه های خود در سال جاری، اقدامات گسترده ای را در جهت اکتشاف، افزایش تولید، صیانت از منابع نفت و گاز، صادرات و امور فرامرزی، پژوهش و تامین اعتبار در گستره 44 شرکت و مدیریت زیر مجموعه خود انجام داده است که از آن میان می توان به افتتاح مخزن یک میلیون بشکه‌ای در جزیره خارگ (تیر 1390)، افتتاح واحد نمک زدایی کرنج /پارسی (خرداد 1390)، افتتاح شناور کاسپین 3 ( اردیبهشت 90)، افتتاح فاز دوم میدان نفتی دارخوین (بهمن 1389) و بهره برداری از تاسیسات منطقه قشم و میدان مشترک هنگام (شهریور 1389) نام برد.
در این میان شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب تا پایان 10 ماهه اول سال گذشته 40 پروژه مربوط به حفظ و افزایش توان تولید، تزریق گاز در میادین خشکی به منظور افزایش بهره وری از چاه ها و پشتیبانی تولید را عملیاتی کرده است.
این شرکت همچنین 8 پروژه عام المنفعه را که رهاورد سفرهای استانی هیات دولت به جنوب کشور بوده، به مرحله اجرا رسانده است.
شرکت نفت مناطق مرکزی ایران نیز در همین مدت دستاوردهایی نظیر تعمیر، ترمیم و راه‌اندازی چاه‌های موجود و حفاری چاه‌های جدید و همچنین مهار فوران و آتش‌سوزی چاه شماره24 نفت‌شهر و تکمیل و راه‌اندازی آن در تاریخ 15/04/89 را در کارنامه خود ثبت کرده است.
در همین راستا شرکت نفت فلات قاره ایران نیز به عنوان حاکم بلامنازع میادین نفتی در آب های نیلگون خلیج همیشه پارس انجام 14 پروژه مربوط به حفظ و افزایش توان تولید، تزریق گاز و آب در میادین خشکی و دریائی به منظور افزایش بهره‌وری از چاه‌ها و پشتیبانی تولید را با اولویت میادین مشترک دریایی در دستور کار قرار داده و نهایی کرده است.
در عین حال، توافق برای صادرات گاز سیری به امارات در مرداد ماه 89 از دیگر اقدامات انجام شده توسط این شرکت مهم تولیدی است.
در عین حال بهره‌برداری طرح‌های توسعه میدان مشترک گازی پارس جنوبی، با محوریت شرکت نفت وگاز پارس و انجام 13 پروژه مهم و حیاتی در سال گذشته توسط این شرکت از اهمیت بالایی برخوردار است.
در این خصوص می توان از راه اندازی پالایشگاه طرح توسعه فاز 9 میدان گازی پارس جنوبی در اردیبهشت‌ماه 89 و تولیدی شدن چاه‌های فاز 12 پارس جنوبی در آذرماه 89 به عنوان شاخص ترین این پروژه ها نام برد.
انعقاد قرارداد تامین مالی 80 درصدی برای فاز 12 توسط شرکت نیکو و همچنین قرارداد طرح توسعه فازهای 13 و 14، 19 و 22 تا 24 پارس جنوبی با مشارکت ترکیه و کنسرسیومی از شرکت های ایرانی، از مهم ترین فعالیت های این شرکت در راستای جذب اعتبار محسوب می شود.
همچنین از دیگر اقدامات انجام شده در میدان گازی پارس جنوبی که توسط سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، (به عنوان سازمان ناظر شرکت ملی نفت ایران در میدان مشترک پارس جنوبی) انجام شده، می توان از راه اندازی8 ایستگاه پایش هوای عسلویه در راستای کاهش آلودگی هوای منطقه در مرداد ماه 89 و اجرای طرح جامع HSE منطقه ویژه با تایید وزیر نفت نام برد.
شرکت ملی حفاری ایران نیز که نام مولود انقلاب را یدک می کشد، در سال گذشته 5 پروژه را نهایی کرده است که از مهم ترین آن ها می توان به بازسازی، طراحی، تغییر چیدمان و ارتقای یک دستگاه لوله مغزی سیار با همکاری متخصصان داخلی برای نخستین بار در کشور اشاره کرد.
انجام 6 پروژه پشتیبانی جنبی توسط پایانه های نفتی و 2 پروژه توسعه ای توسط حفاری شمال از دیگر دستاوردهای شرکت ملی نفت ایران در سال گذشته است.
در این میان شرکت متن نیز تکمیل طرح جمع‌آوری گازهای همراه مناطق نفتخیز جنوب(آماک) و راه‌اندازی فاز دوم طرح توسعه میدان نفتی دارخوین و تولید نفت‌خام به میزان 160 هزاربشکه در روز در مرداد ماه 89 را در کارنامه خود دارد.
پژوهشگاه صنعت نفت نیز به عنوان شاهرگ فناوری صنعت نفت ایران، پروژه هایی از قبیل ثبت تکنولوژی تبدیل نفت خام سنگین به سبک به نام ایران در خرداد ماه 89 و تکمیل طرح تحقیقاتی استفاه از متانول بعنوان افزودنی، برای افزایش عدد اکتان بنزین و رعایت مسائل زیست محیطی و آغاز مقدمات انجام پایلوت آن در آبان‌ماه 89 را به نام خود ثبت کرده است.
سایر فعالیت‌های شرکت ملی نفت ایران
از دیگر فعالیت های مهم و ارزشمند شرکت ملی نفت ایران در سال گذشته می توان به تشکیل نخستین ناوگان حمل و نقل ال‌ان‌جی در ایران در خرداد ماه 89 بین شرکت ایران ال‌ان‌جی و شرکت ملی نفتکش، نهائی شدن سند همکاری شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت و " سازمان تسهیلات جهانی محیط زیست" با هدف بهره‌وری مصرف انرژی در 5 صنعت انرژی‌بر کشور، امضای تفاهمنامه همکاری ایران و روسیه در حوزه انرژی در تیرماه89، توافق و امضای قرارداد با وزارت مسکن و شهرسازی برای فاز نخست ساخت 20 هزار واحد مسکونی برای کارکنان نفت در مرداد ماه 89 در چارچوب مسکن مهر و ساخت و تحویل به متقاضیان واجد شرایط در صنعت نفت و عقد قرارداد تامین مالی با بانک ملت (صندوق انرژی- شرکت پرل انرژی) در اردیبهشت ماه 89 اشاره کرد.
آنچه که مسلم است، صنعت نفت ایران در مسیر خود به سمت خودکفایی و شکوفایی اقتصادی کشور با دشواری های فراوانی رو به رو است و در این میان شرکت ملی نفت ایران تنها با اتکا به شعار "ما می توانیم" توانسته است تلخی های ناشی از تحریم ها را با شیرینی توسعه شتابان صنعت نفت درآمیزد.
 
عملکرد نفت از آغاز به کار دولت یازدهم تا شهریورماه 95 تشریح شد/تداوم حرکت آرام و پیوسته نفت در مسیر توسعه
 
شرکت ملی نفت ایران به عنوان دومین شرکت بزرگ نفتی جهان و عضو اصلی اوپک، در کسوت پرچمدار همکاری های منطقه ای و جهانی در خاورمیانه، همواره سعی داشته تا با توسعه فعالیت های اکتشافی، حفاری، افزایش تولید نفت و گاز، پژوهش و توسعه، پالایش و توزیع نفت، گاز و فرآورده های نفتی و همچنین صادرات، نقش بی بدیل و تاریخی خود را به عنوان شرکتی با سابقه 65 ساله در عرصه تولید و صادرات در منطقه تثبیت کند.
این شرکت با در اختیار داشتن ذخیره های عظیم هیدروکربوری، در زمره بزرگترین شرکت های نفتی جهان قرار دارد به طوری که هم اکنون منابع هیدروکربور مایع و گاز، به ترتیب درحدود 159 میلیارد بشکه و 34 تریلیون متر مکعب ارزیابی شده است.
شرکت ملی نفت ایران هم اکنون به منظور حفظ جایگاه خود در منطقه و در عرصه بین الملل، سیاست های خود را در بخش میدان های مشترک نفت و گاز (به ویژه میدان های غرب کارون و میدان مشترک پارس جنوبی)، افزایش ضریب برداشت، تزریق گاز به میدان های نفتی و افزایش برداشت از میدان هایی که در نیمه دوم عمر خود قرار دارند، متمرکز کرده است.
از سویی پیشرفت تکنولوژی و پیچیده تر شدن مناسبات اقتصادی و سیاسی سبب شده تا این شرکت معظم نفتی سیاست های ملی، منطقه ای و همکاری با کشورهای مهم صنعتی در زمینه تامین انرژی و ایجاد ثبات در بازارهای جهانی نفت را نیز در دستور کار خود قرار دهد.
تحقق 100 درصدی اهداف تولیدی و صادراتی شرکت نفت
با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، شرکت ملی نفت ایران به حرکت و ادامه فعالیت هایش در شدیدترین تحریم های اعمال شده از سوی ایالات متحده آمریکا، اتحادیه اروپا و شرکای آنها در زمینه تولید، صادرات و توسعه میدان های مشترک ادامه داد. تمرکز بر ساخت داخل و حمایت از صنعتگران و سازندگان داخلی نیز از دیگر ویژگی های بارز این دوره است.
میزان صادرات نفت در دوران تحریم یک میلیون بشکه نفت در روز بود که بر اساس برنامه ریزی، رسیدن به میزان صادرات پیش از تحریم (۲ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه) از سوی شرکت ملی نفت ایران هدفگذاری شده بود به منظور تحقق این هدف و با تلاش مجموعه کارکنان، میزان صادرات نفت در بازه زمانی ۱۱ فرودین ماه تا ۱۱ اردیبهشت ماه 1395 از مرز ۲ میلیون بشکه گذشت.در بخش میعانات گازی نیز شرکت ملی نفت ایران در دوران پساتحریم موفق به صادرات ۴۵۰ هزار بشکه ای میعانات گازی شده است؛ این در حالی است که پیش از تحریم ها این رقم ۲۵۰ هزار بشکه در روز بود.
تولید بیش از 130 میلیارد متر مکعب گاز از پارس جنوبی
در زمینه تولید نفت و گاز به ویژه در میدان های مشترک با کشورهای همسایه با تاکید بر میدان های مشترک غرب کارون و پارس جنوبی که از اولویت دارترین برنامه های توسعه ای صنعت نفت به شمار می رود، نیز فعالیت های چشمگیری صورت گرفته است که از میان آنها می توان به افتتاح طرح توسعه ای فازهای 15 و 16 پارس جنوبی با پیش بینی درآمدزایی 20 میلیون دلاری ثروت برای اقتصاد کشور، تولید 130 میلیارد متر مکعب گاز از میدان مشترک پارس جنوبی طی 12 ماه و استمرار تولید و ارسال بدون وقفه گاز به شبکه سراسری در سالی که گذشت (1394)، اشاره کرد.
طی سال گذشته و سال جاری نیز با بهره‌برداری از فازهای ۱۲، ۱6- ۱5 و بخش‌هایی از فازهای ۱۷ و ۱۸ پارس جنوبی، حدود ۱۰۵ میلیون مترمکعب در روز گاز تصفیه شده به مجموع گاز تزریقی به شبکه سراسری افزوده شده که این میزان افزایش، با در نظر گرفتن بازه زمانی تحقق این امر بی سابقه است.
همچنین سایر فازهای پارس جنوبی با میانگین پیشرفت فیزیکی بین70 تا 80 درصد در حال اجراست و بر اساس اولویت بندی انجام شده پس از بهره برداری کامل از فازهای 18 و 17، راه اندازی فازهای 19 و 21-20 اولویت توسعه ای بعدی این شرکت است.
با توسعه کامل فازهای پارس جنوبی، ظرفیت تولید گاز از این میدان مشترک به بیش از 800 میلیون مترمکعب در روز و میعانات گازی افزون بر یک میلیون بشکه در روز خواهد رسید که این موضوع در راستای تکلیف افزایش تولید نفت و گاز که از محورهای تخصصی اقتصاد مقاومتی درحوزه نفت و گاز است خواهد بود.
جهش در توسعه تمدن نفتی غرب کارون
بر اساس هدف‌گذاری انجام شده، تا سال 1397 تولید نفت خام از میدان‌های مشترک غرب کارون که پنج میدان آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی، یاران شمالی، یاران جنوبی و یادآوران را با ظرفیت نفت درجای ۶۴ میلیارد بشکه تشکیل می دهد، به ٧٠٠ هزار بشکه در روز افزایش می یابد.
بر اساس این گزارش، از ابتدای سال جاری تولید نفت از فاز نخست میدان مشترک آزادگان شمالی و همچنین میدان یادآوران آغاز شده است به طوری که هم اکنون مجموع تولید از این دو میدان به ٨٠ هزار بشکه در روز رسیده است. فاز دوم توسعه این میدان ها نیز در حال بررسی است.
بر اساس پیش بینی های انجام شده، تولید نفت از فاز نخست میدان آزادگان جنوبی نیز به طور قطع تا سال 1397، به 320 هزار بشکه در روز می رسد. این در حالی است که تا شهریورماه 1395، تولید نفت از این میدان مشترک به ۶۰ هزار بشکه در روز می رسد که این میزان تولید به تدریج افزایش می یابد.
طرح توسعه میدان نفتی یاران شمالی به عنوان نخستین پروژه صد درصدی بیع متقابل در غرب کارون نیز هم اکنون از پیشرفت 80 درصدی برخوردار است که تا شهریور ماه 1395، تولید ٣٠ هزار بشکه‌ای از آن آغاز می شود. حفاری 20 حلقه چاه این میدان نیز به اتمام رسیده است. در مجموع روند تولید از میدان های مشترک غرب کارون رضایتبخش و مطابق با اهداف برنامه ریزی شده در دولت یازدهم، ارزیابی می شود.
شرکت ملی نفت ایران در میدانهای مشترک واقع در خلیج فارس نیز با انجام تعمیرات اساسی و تولید پایدار، وضعیت رو به رشدی داشته است به طوری که تمامی برنامه‌های حفظ و نگهداشت و افزایش تولید نفت خام ایران در منطقه خلیج فارس با اولویت میدان های مشترک نفتی، عملیاتی می شود.
از سرگیری دوباره سوآپ نفت خام
شرکت پایانه های نفتی ایران در چند سالی که بنا به دلایلی عملیات سوآپ نفت خام متوقف شده بود، از صفر تا ۱۰۰ تجهیزات کامل سکوهای تخلیه موجود را بازسازی کرده است و هم اکنون هیچ گونه مشکلی برای پهلوگیری کشتی های نفتکش وجود ندارد. در صورت از سرگیری عملیات سوآپ، پایانه نفتی شمال با توان حداکثری که از قبل موجود بوده (120 هزار بشکه در روز) می تواند این عملیات را انجام دهد. البته پیش از این، پایانه شمال با استفاده از توان دو اسکله تخلیه شرکت صدرا موفق به تحویل روزانه ۲۵۰ هزار بشکه نفت نیز شده بود که در صورت افزایش حجم سوآپ، همچنان می توان از دو پست اسکله تخلیه شرکت صدرا استفاده کرد.
هم اکنون به منطور بهبود زیرساخت های توسعه سوآپ پروژه احداث حوضچه فراگیر در دست اجراست که با اجرایی شدن این پروژه در فازهای مختلف می توان به ترتیب ظرفیت تخلیه نفت خام را از روزانه ۱۲۰ هزار بشکه به ۵۰۰ هزار بشکه، یک میلیون و یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش داد.
اصلاح ساختار قراردادهای نفتی
با روی کارآمدن دولت تدبیر و امید، به منظور افزایش ظرفیت تولید نفت و حفظ و ارتقای سهمیه ایران در اوپک و بازار جهانی نفت، تشویق و حمایت از جذب سرمایه ها و منابع خارجی در فعالیت های بالادستی نفتی و گازی کشور با درجات مختلف خطر پذیری، افزایش بهینه ظرفیت های تولید نفت و گاز به ویژه در میدان های مشترک و اجرای طرح های اکتشاف، توسعه و تولید و همچنین اطمینان از حفظ و صیانت هرچه بیشتر از مخازن نفت و گاز با افزایش ضریب بازیافت مخازن، مدل جدید قراردادهای نفتی مورد تصویب قرار گرفت و برای تصویب به هیئت دولت ارسال شد..
به کارگیری، انتقال و توسعه فناوری، استفاده از سیستم های جدید در اکتشاف، توسعه، تولید و بهره برداری از میدان های نفتی و گازی، از دیگر دلایل انتخاب مدل جدید قراردادهای نفتی بود. بر اساس این گزارش، شرایط عمومی، ساختار و الگوی قراردادهای بالادستی نفت و گاز در جلسه روز چهارشنبه، ١٣ مردادماه هیئت دولت به تصویب رسید.
هیئت دولت در راستای منویات مقام معظم رهبری در مورد توجه جدی به نظرات کارشناسان زبده امور نفتی و نیز انتقادهای مطرح شده از سوی تعدادی از صاحبنظران در سطح رسانه‌ها درخصوص قراردادهای نفتی، با تشکیل کارگروهی ذیل ستاد اقتصاد مقاومتی با دعوت از نمایندگان وزارت نفت، منتقدین قراردادهای نفتی و صاحبنظران این حوزه، موضوع را در جلسات متعدد مورد بررسی قرار داد. پس از شنیدن اظهارات کارشناسان و برگزاری صدها ساعت جلسه با دستگاه‌های نظارتی مرتبط و منتقدان علاقمند به مذاکره، جمع‌بندی حاصل در ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی بررسی و تصویب شد.
در فرآیند بررسی‌های کارشناسی، «شرایط عمومی، ساختار و الگوی قراردادهای بالادستی نفت و گاز» که با بیش از ١٥٠ تغییر کوچک و بزرگ نسبت به مصوبه پیشین دولت و افزودن چهار ماده جدید به ١١ ماده قبلی تهیه شد، به تصویب نهایی رسید. براساس اصلاحات صورت گرفته در این مصوبه، در تنظیم متن هر قرارداد، باید حقوق، تعهدات و مسئولیت‌های طرفین قرارداد در زمینه‌های مختلف مانند فرآیند حسابداری و حسابرسی، روش انجام پرداخت یا باز پرداخت مالی، بازرسی فنی، تعمیر و نگهداری، روشهای ‌اندازه‌گیری تولید، آموزش نیروی انسانی، سلامت، ایمنی و محیط زیست، واردات و صادرات، بیمه، محرمانگی، شرایط خاتمه و فسخ قرارداد، فورس ماژور، رهاسازی منطقه قراردادی، نحوه حل و فصل اختلافات و زبان قرارداد نیز به روشنی در متون یاد شده تعریف و مشخص شود. همچنین به موجب تصمیم هیئت وزیران درخصوص «نحوه نظارت بر انعقاد و اجرای قراردادهای نفتی»، باید کلیات قرارداد شامل قیمت، مدت و اعمال شرایط عمومی به تائید وزارت نفت برسد.
در همین راستا و به منظور تدوین راهبردها و سیاست ها، ارزشیابی و نظارت بر اجرای مدیریت مخازن برای تولید صیانتی با رویکرد انتقال و توسعه فناوری، لازم است ساختار و تشکیلات موجود در وزارت نفت با پیشنهاد آن وزارتخانه و تائید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تقویت، ارتقاء و توسعه یابد. همچنین این وزارتخانه موظف است بر اجرای قراردادهای موضوع این مصوبه و انتقال و توسعه فناوری به شرکت‌های اکتشاف و تولید و بهره‌برداری و نیز پیمانکاران عمومی و سازندگان تجهیزات و آموزش نیروی انسانی ایرانی مطابق شیوه‌نامه ابلاغی وزیر نفت نظارت شد.
توسعه فناوری و ساخت داخل
در دومین سال از روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، شاهد ابلاغ دستور وزیر نفت مبنی بر واگذاری کامل ساخت 10 گروه کالاهای پر مصرف صنعت نفت به سازندگان و صنعتگران داخلی بودیم که این امر گام ارزشمندی در راستای عملیاتی کردن سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی، خروج غیرتورمی از رکود و حمایت از ساخت داخل بود.  
١٠ قلم کالای اولویت دار مورد نیاز صنعت نفت به منظور حمایت از ساخت داخل، ساخت تجهیزات سرچاهی و تجهیزات رشته تکمیلی درون چاهی، پمپ های درون و سرچاهی، انواع مته های حفاری، انواع شیرهای کنترلی، ایمنی و تجهیزات جانبی، انواع لوله ها، الکتروموتورها ضدانفجار و دور متغیر، ماشینهای دوار، فولادهای آلیاژی Cryogenic، ابزارهای اندازه گیری حفاری و پیگ های هوشمند، را شامل می شود.
بر اساس این گزارش، دستورعمل حمایت از تجاری سازی فناوری های مورد نیاز صنعت نفت همسو با اسناد بالادستی شامل سیاست های اقتصاد مقاومتی و سیاست های بخش نفت، گاز و پتروشیمی ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، اهداف سند چشم انداز ٢٠ ساله کشور در حوزه نفت و گاز، بخشی از قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت، آئین نامه اجرایی قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات و همچنین آئین نامه "تعریف، تصویب، اجرا و نظارت بر پروژه های پژوهش و فناوری وزارت نفت" تدوین شده است.
همچنین اعتبار تجاری سازی از محل منابعی مانند صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق توسعه نفت، صندوق حمایت از سازندگان و پیمانکاران و سایر صندوق ها و منابع مالی که به طور اختصاصی برای صنعت نفت یا حمایت از شرکت های دانش بنیان در کشور تاسیس شده اند، تامین می شود. انتظار می رود تا پایان دولت یازدهم شاهد دستاوردهای بیشتری در بخش های اشاره شده باشیم.
دستاوردهای شرکت ملی نفت ایران در پسا برجام
از دستاورهای شرکت ملی نفت ایران در پسابرجام می توان به شتاب بخشی به توسعه میدان های مشترک غرب کارون و پارس جنوبی، تولید 130 میلیارد متر مکعبی گاز در پارس جنوبی طی 12 ماه، انعقاد تفاهمنامه های متعدد با شرکت های بزرگ نفتی جهان، صادرات نفت خام ایران به اروپا، تولید 3 میلیون بشکه نفت خام در روز از مناطق نفتخیز جنوب، انجام تعمیرات اساسی و تولید پایدار در میدان های مشترک خلیج پارس، تولید 4 میلیون و 124 هزار بشکه ای نفت خام و میعانات گازی در چهار ماه نخست 1395، صادرات 2 میلیون و 382 هزار بشکه ای نفت خام و میعانات گازی در چهارماه نخست 1395، افزایش 1.7 میلیون بشکه ای صادرات نفت ایران به مشتریان سنتی ایران در آسیا، راه اندازی 6 سکوی پارس جنوبی در سال 1395، افزایش تزریق گاز به مخازن نفتی جنوب کشور، رشد دو برابری ارسال گاز به نیروگاه ها، واگذاری مطالعه 52 مخزن نفت و گاز به دانشگاه ها، انعقاد 12 قرارداد برای بومی سازی فناوری های اصلی پالایش نفت و گاز و همچنین کاهش هزینه حفر چاه در میدان های غرب کارون از 12.5 به 7.5 میلیون دلار اشاره کرد.
 
 
 
 
 
تعداد بازديد اين صفحه: 21442
  مقاله   گزارش   گفت‌وگو   یادداشت
 


 

خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (niocguest)


مجری سایت : شرکت سیگما