یادداشت؛
تجاری سازی، حلقه مفقوده صنعت نفت

دانش نهفته در فناوری و تخصص نیروی انسانی، همیشه در توسعه اقتصادی تاثیر گذار بوده، ولی در دهه های اخیر اهمیت آن مورد توجه بیشتری قرار گرفته است، در واقع تجاری سازی فناوری و انتقال آن از موسسات تحقیقاتی به صنایع و بنگاه های اقتصادی، موضوعی است که طی سه دهه گذشته توجه بسیاری از مدیران فعال در عرصه سیاست گذاری علم و فناوری در کشور های مختلف را به خود جلب کرده است چرا که دست یابی به فناوری و استفاده موثر از آن، به عنوان یکی از عوامل مهم در افزایش تولید ناخالص داخلی و بهره وری اقتصادی و صنعتی کشورها به اثبات رسیده است.


فرایند تجاری‏سازی را می توان به سه مرحله مجزا؛ ایده پردازی، توسعه فناوری/محصول و درنهایت تجاری سازی تقسیم کرد، منظور از تجاری‏سازی دانش در حقیقت دانشی است که مراحل مذکور را طی کرده و یا به عبارت دیگر دانش فناورانه‏ای که وارد بازار شده است.
دانش انتقال یافته در تولید محصولات و فرآیندهای جدید به کار گرفته می شود و یا در بهبود محصولات و فرآیندهای موجود مورد استفاده قرار گیرد. ازاینرو ایجاد بسترهایی برای تجاری سازی یافته های تحقیقاتی و عرضه دانش به بازار و جامعه یک ضرورت محسوب می شود، زیرا علاوه بر فرآهم آوردن ارزش های اقتصادی قابل توجّه برای سازمان ها، منجر به رشد اقتصادی و افزایش رفاه جامعه می شود.
اهمیت تجاری سازی تحقیقات به حدی است که در حال حاضر تعداد مراکز خدمات مشاوره‌ای در کشورهای پیشرفته صنعتی به سرعت در حال افزایش است. به گونه ای که امروزه تجاری سازی به یکی از ارکان مهم در فرآیند نوآوری فناورانه تبدیل شده است. از اینرو تجاری سازی در دستور کار بسیاری از سازمان ها و مراکز تحقیقاتی قرار دارد اما شواهد متعددی از سراسر دنیا حاکی از آن است که هرچند تعداد کثیری از تحقیقات توسعه فناوری از نظر تکنیکی موفق بوده اند اما تنها درصد اندکی از آنها در زمینه تجاری سازی به موفقیت دست یافته اند که این امر نشان دهنده پیچیدگی فرآیند تجاری سازی است.
سازمان های پژوهش و فناوری رسالت توسعه فناوری و تجاری سازی آن به منظور رساندن به بازار را برعهده دارند. تجاری سازی فناوری از جمله مراحل بسیار مشکل فرآیند توسعه فناوری است و بسیاری از سازمان های پژوهش و فناوری در اجرای آن با دشواری مواجه هستند. فقدان یکپارچگی بین اجزای فرآیندهای تجاری سازی و عدم هماهنگی شیوه تجاری سازی با راهکارهای سازمان های پژوهش و فناوری، از مشکلات این حوزه در صنایع محسوب می شوند.
 از دیدگاه دولت ها، دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی به عنوان منابع مهم مولد دارایی های فکری و فناوری های جدید محسوب می شوند و منابع درآمد، اشتغال و در نهایت نیروی مهم و تاثیر گذار در توسعه اقتصادی به شمار می آیند. مدیریت منابع انسانی در دانشگاه ها می تواند به عنوان سازمانی کوچک در اثر بخشی تجاری سازی بسیار موثر واقع شود و درعین اعتبار بخشی به دانشگاه، تبدیل یافته های علمی به نوآوری های تجاری را تسهیل و سرعت بخشد.
اساس فرآیند تجاری سازی، مشارکت بخش تحقیقاتی و بخش صنعت، در تبدیل نتایج تحقیقات به نوآوری است، تحقق تجاری سازی در صنعت در گرو ایجاد یکپارچگی بین بخش های مختلف در داخل و خارج صنعت نفت است.
صنعت نفت در راستای تحقق تجاری سازی با تدوین نظام نامه جامع پژوهش و فناوری صنعت نفت زیر ساخت های گسترده ای در را در این بخش از مجموعه صنعت نفت فراهم کرده و تاکنون گام های موثری نیزدراین حوزه برداشته شده است.
بومی سازی و دستیابی به دانش فنی فناوری های نوین، همواره یکی از دغدغه های اصلی صنعت نفت بوده است. امری که طی چند سال اخیر با جهت گیری مدیران وزارت نفت به تامین نیازهای کشور با استفاده حداکثری از توانمندی های داخل، قوت بیشتری به خود گرفته است و در این میان نباید از اهمیت و مزیت های تجاری سازی و کسب درآمد از طریق آن غافل شد.
شناسایی راهکارها، موانع پیش روی تجاری سازی، ایجاد راهکارهای مناسب برای مخاطرات و ریسک پذیری و تضمین سرمایه گذاران در این بخش از جمله مواردی است که برای تحقق تجاری سازی باید مورد توجه قرار گیرد.
امید است با وجود مدیران و متولیان شایسته در صنعت نفت با رفع موانع ساختاری، فرهنگی، انگیزشی، کمبود منابع انسانی متخصص در حوزه تجاری سازی که از الزامات تبدیل نتایج تحقیقات کاربردی به محصول و طی فرآیند تجاری سازی در صنایع محسوب می شود، در این حوزه ایران یکی ازکشورهای صادر کننده محصولات به کشورهای دیگر در آینده ای نه چندان دور باشد.

                                                                                                                                                                                                     شیرین یزدانی

کد:3/13708
 
 
 
 
 




عكس هاي مرتبط :
کلمات کليدي
تجاری سازی، یادداشت ، صنعت نفت

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر
بيشتر
مقاله گزارش گفت و گو یادداشت
تعداد بازديد اين صفحه: 23666